Μια από τις μεγαλύτερες υποθέσεις απάτης που έχουν καταγραφεί ποτέ στο σύστημα ταξινόμησης αυτοκινήτων έρχεται στο φως στη Γαλλία, καθώς έρευνες αποκαλύπτουν ότι περισσότερο από ένα εκατομμύριο οχήματα ενδέχεται να έχουν αποκτήσει παράνομες ή αμφισβητούμενες άδειες κυκλοφορίας. Η υπόθεση σχετίζεται με κενά ασφαλείας στο ψηφιακό σύστημα ταξινόμησης που εφαρμόστηκε μετά την αναδιάρθρωση της διαδικασίας το 2017.

Σύμφωνα με τα πορίσματα του γαλλικού Ελεγκτικού Συνεδρίου, η μερική ιδιωτικοποίηση της διαδικασίας ταξινόμησης οχημάτων δημιούργησε ένα σύστημα που βασιζόταν υπερβολικά στην αυτορρύθμιση των επαγγελματιών του κλάδου. Η αλλαγή αυτή επέτρεψε σε αντιπροσωπείες και πιστοποιημένους επαγγελματίες να έχουν απευθείας πρόσβαση στο ηλεκτρονικό μητρώο οχημάτων, γνωστό ως SIV registration system.

Περίπου 1 εκατ. οχήματα φέρεται να απέκτησαν παράνομες άδειες κυκλοφορίας, αποκαλύπτοντας σοβαρά κενά στο ηλεκτρονικό σύστημα ταξινόμησης της Γαλλίας

Ο στόχος της ψηφιοποίησης ήταν να επιταχυνθεί η διαδικασία έκδοσης πινακίδων και εγγράφων κυκλοφορίας. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ελεγκτές, το ίδιο αυτό άνοιγμα δημιούργησε σημαντικά κενά ελέγχου. Με περιορισμένη εποπτεία και ανεπαρκή επαλήθευση των στοιχείων των επαγγελματιών που είχαν πρόσβαση στο σύστημα, εγκληματικά δίκτυα κατάφεραν να εκμεταλλευτούν τις αδυναμίες του.

Σύμφωνα με την έρευνα, περίπου 300 εικονικές ή ανύπαρκτες εταιρείες κατάφεραν να αποκτήσουν πρόσβαση στο σύστημα ταξινόμησης και να πραγματοποιήσουν μαζικές καταχωρήσεις οχημάτων. Εκτιμάται ότι μέσω αυτών των εταιρειών ταξινομήθηκαν σχεδόν ένα εκατομμύριο αυτοκίνητα, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 1,7% του συνολικού στόλου οχημάτων της χώρας.

Οι συνέπειες για τα δημόσια οικονομικά είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Μόνο για την περίοδο 2022-2024, οι απώλειες για το γαλλικό κράτος υπολογίζονται σε περισσότερα από 550 εκατομμύρια ευρώ. Το ποσό αυτό αφορά κυρίως απλήρωτα πρόστιμα και τέλη ταξινόμησης που δεν καταβλήθηκαν ούτε στο κράτος ούτε στις περιφέρειες.

Η ζημιά όμως δεν περιορίζεται μόνο στις οικονομικές απώλειες. Οι αρχές εκτιμούν ότι η αναξιοπιστία των στοιχείων στο μητρώο οχημάτων υπονομεύει συνολικά την επιβολή του νόμου. Σε πολλές περιπτώσεις, κλήσεις για υπερβολική ταχύτητα, διόδια ή παραβάσεις στάθμευσης καταλήγουν σε ανύπαρκτες εταιρείες ή σε πρόσωπα που είναι αδύνατο να εντοπιστούν.

Με τον τρόπο αυτό, οδηγοί μπορούν να αποφεύγουν πρόστιμα αλλά και την αφαίρεση βαθμών από το δίπλωμά τους, καθώς οι παραβάσεις δεν καταγράφονται στο όνομά τους. Παράλληλα, το ίδιο σύστημα φαίνεται ότι χρησιμοποιήθηκε και για τη «νομιμοποίηση» κλεμμένων οχημάτων, τα οποία αποκτούσαν νέα ταυτότητα μέσω μιας φαινομενικά νόμιμης καταχώρησης.

Η απάτη λειτουργούσε συχνά μέσω εικονικών εταιρειών που υπήρχαν μόνο στα χαρτιά. Αφού αποκτούσαν πρόσβαση στο σύστημα, μπορούσαν να πραγματοποιούν μεγάλο αριθμό ταξινομήσεων, καλύπτοντας την πραγματική ταυτότητα των ιδιοκτητών. Σε περίπτωση ελέγχου από την αστυνομία ή τις ασφαλιστικές εταιρείες, το ίχνος κατέληγε σε μια εταιρεία χωρίς πραγματική δραστηριότητα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, ακόμη και απλοί οδηγοί φέρεται να κατέφυγαν σε τέτοιους «μεσάζοντες», πληρώνοντας για ταχύτερη διεκπεραίωση ή για να αποφύγουν γραφειοκρατικές διαδικασίες. Όταν όμως η διαδικασία γινόταν μέσω μιας εικονικής επιχείρησης, το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία μιας ψευδούς εγγραφής στο μητρώο οχημάτων.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο ζητά πλέον αυστηρότερη εποπτεία του συστήματος. Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται αυστηρότερος έλεγχος πριν από την παροχή πρόσβασης στο μητρώο, τακτικές επιθεωρήσεις σε επαγγελματίες που πραγματοποιούν μεγάλο αριθμό ταξινομήσεων και ταχύτερη αναστολή ύποπτων λογαριασμών.

Παράλληλα, προτείνεται ενίσχυση των συστημάτων κυβερνοασφάλειας, ώστε να αποτραπεί το ενδεχόμενο μια εταιρεία χωρίς πραγματική δραστηριότητα να πραγματοποιεί χιλιάδες ταξινομήσεις χρησιμοποιώντας απλώς έναν λογαριασμό πρόσβασης στο σύστημα.

Η υπόθεση αναμένεται να προκαλέσει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του συστήματος ταξινόμησης οχημάτων στη Γαλλία, καθώς οι αρχές προσπαθούν να αποκαταστήσουν την αξιοπιστία ενός μηχανισμού που αποτελεί βασικό εργαλείο για τον έλεγχο της κυκλοφορίας και την επιβολή των κανόνων οδικής ασφάλειας.