Πόσο μακριά θα πήγαινε η ιταλική φίρμα για να επαναφέρει την απόλαυση ενός χειροκίνητου κιβωτίου; Όπως αποδεικνύεται, αρκετά ώστε να κατασκευάσει ένα αυτοκίνητο με τρία πεντάλ, μεταλλικό λεβιέ και παραδοσιακή μεταλλική σχάρα αλλαγών, χωρίς να χρησιμοποιήσει πραγματικό μηχανικό χειροκίνητο κιβώτιο. Αυτή είναι η Ferrari 12Cilindri Manuale η οποία παρουσιάστηκε τον περασμένο Ιούλιο και προκάλεσε αμέσως συζητήσεις. 

Τώρα, με τις πρώτες οδηγικές δοκιμές να έχουν ολοκληρωθεί, το ερώτημα δεν είναι πλέον πώς λειτουργεί η τεχνολογία της, αλλά αν καταφέρνει να προσφέρει εκείνο που υπόσχεται. Και οι πρώτες εντυπώσεις δείχνουν ότι το Μαρανέλο ίσως έχει πετύχει κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον από μια απλή άσκηση νοσταλγίας.

Η Ferrari χρειάστηκε τέσσερα χρόνια για να δημιουργήσει ένα χειροκίνητο κιβώτιο που δεν είναι πραγματικά χειροκίνητο και όλα δείχνουν ότι λειτουργεί καλύτερα απ' όσο περιμέναμε

Κάτω από το αμάξωμα της 12Cilindri Manuale παραμένει το γνωστό 8τάχυτο κιβώτιο διπλού συμπλέκτη της συμβατικής έκδοσης. Η διαφορά βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο ο οδηγός αλληλεπιδρά μαζί του.

Το σύστημα Manuale by Wire χρησιμοποιεί έναν λεβιέ με έξι χειροκίνητα επιλεγόμενες σχέσεις και πεντάλ συμπλέκτη, αλλά χωρίς μηχανική σύνδεση με το κιβώτιο. Αισθητήρες καταγράφουν τις κινήσεις του οδηγού και ηλεκτρονικές μονάδες μεταφέρουν τις αντίστοιχες εντολές στο σύστημα μετάδοσης.

Ουσιαστικά, πρόκειται για ένα ηλεκτρονικά ελεγχόμενο χειροκίνητο σύστημα, το οποίο επιχειρεί να αναπαράγει την αίσθηση ενός παραδοσιακού κιβωτίου. Όχι μόνο στον τρόπο που κινείται ο λεβιές μέσα στη μεταλλική σχάρα, αλλά και στην αντίσταση του πεντάλ και στο σημείο όπου αρχίζει να εμπλέκεται ο συμπλέκτης.

Και εδώ βρίσκεται η ιδιαιτερότητα της κατασκευής. Ο οδηγός μπορεί να κάνει λάθος στην εκκίνηση, να προκαλέσει απότομα τινάγματα ή ακόμη και να σβήσει τον κινητήρα. Παράλληλα, υπάρχουν ηλεκτρονικές δικλίδες ασφαλείας που αποτρέπουν λανθασμένες αλλαγές ικανές να προκαλέσουν μηχανική ζημιά.

Όποιος δεν έχει διάθεση να ασχοληθεί με τις αλλαγές μπορεί να επιλέξει την αυτόματη λειτουργία, στην οποία το κιβώτιο χρησιμοποιεί και τις οκτώ σχέσεις του.

Πόσο πειστική είναι στην πράξη; Οι συνάδελφοι από τα διεθνή μέσα που είχαν την ευκαιρία να οδηγήσουν τη 12Cilindri Manuale στην πίστα του Balocco στην Ιταλία εμφανίζονται ιδιαίτερα θετικοί απέναντι στη λειτουργία του συστήματος.

Η αίσθηση του λεβιέ περιγράφεται ως εξαιρετικά πειστική, με την αντίσταση και την ακρίβεια των αλλαγών να θυμίζουν σε μεγάλο βαθμό ένα πραγματικό χειροκίνητο κιβώτιο. Μάλιστα, ορισμένοι θεωρούν ότι χωρίς να γνωρίζει κανείς την τεχνολογία που κρύβεται από πίσω, δύσκολα θα αντιλαμβανόταν την απουσία μηχανικής σύνδεσης.

Υπάρχουν, ωστόσο, και ορισμένες επιφυλάξεις. Η λειτουργία του λεβιέ χαρακτηρίζεται σχεδόν υπερβολικά καλοδουλεμένη, καθώς οι αλλαγές πραγματοποιούνται με απόλυτα σταθερή αντίσταση και ακρίβεια, χωρίς τις μικρές ατέλειες που συνοδεύουν ένα συμβατικό μηχανικό κιβώτιο. Αντίστοιχα, το πεντάλ του συμπλέκτη θεωρείται από κάποιους ελαφρύτερο και πιο προβλέψιμο απ' όσο θα περίμεναν.

Ένα ακόμη στοιχείο που επισημαίνεται είναι η ανοχή του συστήματος στα λάθη. Παρότι ο οδηγός μπορεί να κάνει άτσαλες αλλαγές ή ακόμη και να σβήσει τον κινητήρα, τα ηλεκτρονικά παρεμβαίνουν ώστε να περιορίσουν τις συνέπειες ενός λανθασμένου χειρισμού. Έτσι, η διαδικασία είναι πιο εύκολη και ασφαλής, αλλά ταυτόχρονα λιγότερο απαιτητική από εκείνη ενός πραγματικού χειροκίνητου.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, η συμπεριφορά του λεβιέ προδίδει την ηλεκτρονική του φύση, καθώς δεν δέχεται τις μηχανικές αντιστάσεις που θα ασκούνταν σε ένα συμβατικό κιβώτιο όταν μια σχέση είναι επιλεγμένη.

Παρά τις επιμέρους παρατηρήσεις, το γενικό συμπέρασμα είναι θετικό. Το Manuale by Wire καταφέρνει να προσθέσει μια νέα διάσταση στην οδηγική εμπειρία, κάνοντας τον οδηγό να συμμετέχει περισσότερο στη διαδικασία, αντί να περιορίζεται στις στιγμιαίες αλλαγές σχέσεων μέσω των paddles.

Ο V12 παραμένει ο πραγματικός πρωταγωνιστής Η Ferrari δεν χρειάστηκε να αλλάξει τον κινητήρα για να δώσει στη Manuale διαφορετικό χαρακτήρα. Ο ατμοσφαιρικός V12 των 6,5 λίτρων εξακολουθεί να αποδίδει 830 PS και να ανεβάζει έως τις 9.500 στροφές. Η επιτάχυνση από στάση στα 100 km/h ολοκληρώνεται σε 2,9 δευτερόλεπτα, ενώ η τελική ταχύτητα φτάνει περίπου τα 340 km/h.

Εκείνο που αλλάζει είναι ο τρόπος με τον οποίο ο οδηγός αξιοποιεί τον κινητήρα. Αντί να αφήνει το κιβώτιο να επιλέγει την ιδανική σχέση ή να πραγματοποιεί αλλαγές με τα paddles πίσω από το τιμόνι, πρέπει πλέον να συντονίζει το δεξί χέρι με τα πόδια του.

Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να κρατήσει μια σχέση περισσότερο, να κατεβάσει ταχύτητα πριν από μια στροφή ή απλώς να απολαύσει τον ήχο του V12 χωρίς να κυνηγά το χρονόμετρο.

Η Manuale δεν δημιουργήθηκε για να κάνει τη 12Cilindri ταχύτερη. Δημιουργήθηκε για να κάνει τη διαδικασία της οδήγησης πιο ενδιαφέρουσα.

Το μέλλον του χειροκίνητου ίσως είναι ηλεκτρονικό Η Ferrari θα κατασκευάσει μόλις 1.499 αυτοκίνητα, με τιμή που στη βρετανική αγορά φτάνει τις 508.000 λίρες. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που συνοδεύουν τις πρώτες διεθνείς δοκιμές, ολόκληρη η παραγωγή έχει ήδη προπωληθεί.

Η εξέλιξη του Manuale by Wire διήρκεσε τέσσερα χρόνια και η τεχνολογία θα μπορούσε θεωρητικά να χρησιμοποιηθεί και σε άλλα μοντέλα της Ferrari, χωρίς να υπάρχει μέχρι στιγμής σχετική επίσημη ανακοίνωση.

Η ιδέα δεν είναι εντελώς καινούργια. Η Koenigsegg έχει ήδη εξερευνήσει τον συνδυασμό χειροκίνητης αλληλεπίδρασης και προηγμένης ηλεκτρονικά ελεγχόμενης μετάδοσης με το Engaged Shift System της CC850.
Η διαφορά είναι ότι πλέον μια εταιρεία με το μέγεθος και την επιρροή της Ferrari δείχνει πως βλέπει εμπορικό ενδιαφέρον σε αυτήν την προσέγγιση.

Για τους παραδοσιακούς φίλους της οδήγησης, ένα ηλεκτρονικά ελεγχόμενο σύστημα δεν θα αντικαταστήσει ποτέ πλήρως την αίσθηση ενός πραγματικού μηχανικού κιβωτίου. Όμως η 12Cilindri Manuale θέτει ένα ενδιαφέρον ερώτημα. Αν η τεχνολογία μπορεί να διατηρήσει την ενεργή συμμετοχή του οδηγού χωρίς τους περιορισμούς ενός συμβατικού χειροκίνητου, έχει τελικά τόση σημασία τι κρύβεται κάτω από τον λεβιέ;

Η Ferrari δεν έφερε πίσω το παλιό χειροκίνητο κιβώτιο. Ίσως όμως να βρήκε έναν τρόπο να μην εξαφανιστεί μαζί του και η απόλαυση των αλλαγών.