Οι πυρκαγιές από μπαταρίες ιόντων λιθίου στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα είναι όπως τα αεροπορικά δυστυχήματα: εντυπωσιακές, αλλά σχετικά σπάνιες σε σχέση με τον αριθμό των αυτοκινήτων που κυκλοφορούν. Ωστόσο, ο κίνδυνος υπάρχει και οι συνέπειες μπορεί να είναι δραματικές.

Για να αξιολογηθεί η έκταση του φαινομένου και να ελεγχθούν οι συνέπειές του, η France Assureurs (η ομοσπονδία των ασφαλιστικών εταιρειών στη Γαλλία) πραγματοποίησε προχθές 6/3 μια προσομοίωση στο κέντρο δοκιμών του CNPP (Centre National de Prévention et de Protection) στο Vernon-Saint-Marcel. 

«Οι μπαταρίες της μικροκινητικότητας συχνά υφίστανται χτυπήματα για τα οποία δεν έχουν σχεδιαστεί», προειδοποιεί ο Ronan Jezequel, διευθυντής καινοτομίας και ανάπτυξης του CNPP

Περίπου σαράντα μπαταρίες ηλεκτρικών ποδηλάτων τοποθετήθηκαν σε έναν τυπικό χώρο αποθήκευσης, σε αυτό που αποκαλείται συνήθως «rack». Στόχος ήταν να μετρηθεί η θερμική φυγή των στοιχείων και να ελεγχθεί η εξάπλωση της πυρκαγιάς. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται να αποφευχθεί η επανάληψη τραγωδιών όπως εκείνη στη γαλλική πόλη Reims, όπου τον Ιούνιο του 2025 πυρκαγιά από μπαταρία προκάλεσε τέσσερις θανάτους και 26 τραυματισμούς σε πολυκατοικία.

Σε αντίθεση με όσα συχνά πιστεύονται, το ηλεκτρικό αυτοκίνητο δεν αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Παρά τους φόβους σχετικά με τη φόρτιση στο σπίτι (σε μονοκατοικίες ή πολυκατοικίες), ο Jimmy Vaugon, υπεύθυνος της υπηρεσίας συμπεριφοράς στη φωτιά και νέων μορφών ενέργειας στο CNPP, είναι κατηγορηματικός. Οι μπαταρίες των αυτοκινήτων «διαθέτουν ιδιαίτερα εξελιγμένα ηλεκτρονικά συστήματα διαχείρισης (BMS) που παρακολουθούν συνεχώς τη θερμοκρασία και την τάση κάθε στοιχείου», εξηγεί.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα πιάνουν εύκολα φωτιά, μύθος ή πραγματικότητα;

Για να λάβουν έγκριση τύπου από την UTAC, οι μπαταρίες των αυτοκινήτων περνούν από αυστηρό πρωτόκολλο δοκιμών: έκθεση σε φλόγες, δοκιμές πρόσκρουσης και κρίσιμη παρακολούθηση επί τρεις ώρες. Η αυστηρότητα αυτή αποδίδει. Σύμφωνα με τη σουηδική υπηρεσία MSB και την έκθεση EV FireSafe (2024), η πιθανότητα πυρκαγιάς είναι περίπου 20 φορές μικρότερη σε ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο σε σχέση με ένα θερμικό.

Το πραγματικό σημείο ανησυχίας βρίσκεται αλλού: στους διαδρόμους, στα σαλόνια ή στις κουζίνες των σπιτιών μας. «Κάθε νοικοκυριό φιλοξενεί κατά μέσο όρο 19 συσκευές με μπαταρίες ιόντων λιθίου», επισημαίνει ο Paul Esmein, γενικός διευθυντής της France Assureurs. 

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ Βρετανική μελέτη, η άγνοια επιβραδύνει τις πωλήσεις στα ηλεκτρικά

Αυτό αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο πυρκαγιών από smartphone, αλλά και από ηλεκτρικά πατίνια και ποδήλατα, των οποίων τις μπαταρίες φορτίζουμε συχνά σε απλές πρίζες στον διάδρομο ή στο σαλόνι. Σύμφωνα με τον όμιλο Saretec, τα περιστατικά που συνδέονται με μπαταρίες αυξήθηκαν κατά 300% μεταξύ 2020 και 2024, ενώ το 75% αυτών σημειώνεται σε ιδιωτικούς χώρους.

«Οι μπαταρίες της μικροκινητικότητας συχνά υφίστανται χτυπήματα για τα οποία δεν έχουν σχεδιαστεί», προειδοποιεί ο Ronan Jezequel, διευθυντής καινοτομίας και ανάπτυξης του CNPP. Με λιγότερη προστασία και συχνά φορτισμένες με χαμηλής ποιότητας εξοπλισμό, αποτελούν τα πρώτα θύματα της χημικής αστάθειας.

Γιατί όμως ο κίνδυνος είναι τόσο μεγάλος στο σπίτι; Η θερμική φυγή μπορεί να είναι καταστροφική. Σε αντίθεση με μια φωτιά από ξύλο, η μπαταρία εκτοξεύει οριζόντιες δέσμες φλόγας -το λεγόμενο «φαινόμενο δάδας»- που μπορούν να ανάψουν ακαριαία κουρτίνες και έπιπλα. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι το 50% των πυρκαγιών ξεκινά όταν η συσκευή δεν φορτίζεται, συχνά λόγω ενός προηγούμενου εσωτερικού χτυπήματος. 

«Για τις ασφαλιστικές εταιρείες, η κατανόηση του κινδύνου που συνδέεται με την αποθήκευση αυτών των μπαταριών βοηθά να τροφοδοτηθεί ο προβληματισμός και να επηρεαστούν τα πρότυπα του αύριο», συνοψίζει ο Paul Esmein.

Μόλις ξεσπάσει μια πυρκαγιά, δεν υπάρχει θαυματουργή λύση. Το νερό παραμένει η μόνη αποτελεσματική μέθοδος κατάσβεσης, αλλά απαιτεί τεράστιες ποσότητες: έως και 30.000 λίτρα για ένα αυτοκίνητο, έναντι περίπου 2.000 λίτρων για ένα συμβατικό όχημα με κινητήρα εσωτερικής καύσης.

Απέναντι σε αυτόν τον κίνδυνο, η France Assureurs και το CNPP προτείνουν μια νέα «πειθαρχία»: χρήση αποκλειστικά του αυθεντικού φορτιστή, παρακολούθηση της διαδικασίας φόρτισης και συστηματικός έλεγχος της μπαταρίας μετά από πτώση ή χτύπημα.

Για να περιοριστεί ο κίνδυνος ανάφλεξης, η France Assureurs συνιστά να αποφεύγεται η φόρτιση ηλεκτρικών πατινιών, γυροπόδων, ποδηλάτων και άλλων μέσων μικροκινητικότητας στην είσοδο του σπιτιού, για να παραμένει ελεύθερη η έξοδος προς τα έξω σε περίπτωση προβλήματος. 

Παράλληλα, προτείνεται να αποφεύγεται η νυχτερινή φόρτιση, ώστε να μην υπάρξει αιφνιδιασμός κατά τη διάρκεια του ύπνου και να είναι δυνατή η επιτήρηση της μπαταρίας. Το πρόβλημα είναι ότι συνήθως τη νύχτα μια μπαταρία έχει τον χρόνο που χρειάζεται για να φορτίσει πλήρως -την ίδια στιγμή που ισχύουν και τα χαμηλότερα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος