Σήμερα χρειαζόμαστε SUV μήκους 4,5 και 4,8 μέτρων για να μεταφέρουμε άνετα μια οικογένεια. Πριν από 70 χρόνια, η FIAT είχε μια κάπως διαφορετική άποψη.

Το 1956 παρουσίασε ένα αυτοκίνητο μήκους μόλις 3,53 m που μπορούσε να μεταφέρει έως έξι ανθρώπους. Ήταν το FIAT 600 Multipla, μια από τις πιο ευφυείς -και παράξενες οπτικά- ασκήσεις εκμετάλλευσης χώρων στην ιστορία της αυτοκίνησης.

Το να κάνεις ένα αυτοκίνητο μεγαλύτερο είναι εύκολο. Το να το κάνεις εξυπνότερο είναι πολύ δυσκολότερο

Το αυτοκίνητο που έμοιαζε να πηγαίνει ανάποδα Για να πετύχει αυτό το μικρό θαύμα χωροταξίας, ο Dante Giacosa έπρεπε ουσιαστικά να αναποδογυρίσει τη λογική ενός συμβατικού αυτοκινήτου.

Το FIAT 600 Multipla βασίστηκε μηχανικά στο 600, διατηρώντας τον κινητήρα πίσω και την κίνηση στους πίσω τροχούς. Μόνο που η καμπίνα τραβήχτηκε όσο γινόταν προς τα εμπρός.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ FIAT 600 Multipla 1956-1967, ανατρέποντας τις φόρμες [video]

Ο οδηγός και ο συνοδηγός κάθονταν σχεδόν πάνω από τον εμπρός άξονα, εκεί όπου στο απλό 600 βρίσκονταν το ρεζερβουάρ και η ρεζέρβα. Το σχεδόν κάθετο εμπρός μέρος ολοκλήρωνε μια σιλουέτα τόσο ασυνήθιστη ώστε το Multipla έδινε την εντύπωση ότι… πήγαινε ανάποδα.

Το αποτέλεσμα όμως ήταν εντυπωσιακό. Σε ένα αμάξωμα περίπου 31,5 cm μακρύτερο από το απλό 600, ο Giacosa κατάφερε να δημιουργήσει χώρο που σήμερα θα απαιτούσε πολύ μεγαλύτερες εξωτερικές διαστάσεις.

Έξι θέσεις ή ένα μικρό… βαν Το 600 Multipla δεν ήταν απλώς ευρύχωρο. Ήταν πραγματικά πολυχρηστικό, σε μια εποχή που ο συγκεκριμένος όρος ουσιαστικά δεν υπήρχε στην αυτοκινητική γλώσσα.

Η έκδοση 4-5 θέσεων διέθετε εμπρός κάθισμα για δύο, πίσω κάθισμα και χώρο αποσκευών ανάμεσα στην πλάτη του και τον κινητήρα. Με την αναδίπλωση των καθισμάτων μπορούσαν μάλιστα να δημιουργηθούν δύο θέσεις ύπνου μήκους σχεδόν δύο μέτρων.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή ήταν η 6θέσια διαμόρφωση. Πίσω από το εμπρός κάθισμα υπήρχαν τέσσερα ανεξάρτητα αναδιπλούμενα καθίσματα σε δύο σειρές. Όταν αυτά έκλειναν, δημιουργούσαν επίπεδο χώρο φόρτωσης πάνω από 1,75 m², προσβάσιμο από τις πλαϊνές πόρτες. Με άλλα λόγια, το ίδιο αυτοκίνητο μπορούσε το πρωί να μεταφέρει έξι ανθρώπους και λίγες ώρες αργότερα να εκτελεί χρέη μικρού επαγγελματικού. Κι όλα αυτά σε 3,5 μέτρα και κάτι.

22 ίπποι ήταν αρκετοί -τότε Κάτω από όλη αυτή την ευφυΐα κρυβόταν πολύ πιο ταπεινή τεχνολογία. Η πρώτη σειρά χρησιμοποιούσε 4κύλινδρο κινητήρα 633 cc με 22 ίππους, σε συνδυασμό με 4τάχυτο κιβώτιο. Προφανώς οι επιδόσεις δεν ήταν το ζητούμενο.

Στο τέλος του 1959 εμφανίστηκε το 600 D Multipla, με τον κινητήρα να μεγαλώνει στα 767 cc και την ισχύ να ανεβαίνει στους 29 ίππους. Η τελική ταχύτητα έφτανε πλέον τα 105 km/h.

Ακούγονται σχεδόν κωμικά με τα σημερινά δεδομένα. Αλλά στην Ιταλία που έβγαινε από τα δύσκολα μεταπολεμικά χρόνια, το ζητούμενο δεν ήταν το 0-100. Ήταν να μπορεί μια οικογένεια να μετακινηθεί, ένας επαγγελματίας να δουλέψει και ένα αυτοκίνητο να εξυπηρετήσει όσο το δυνατόν περισσότερες ανάγκες με όσο το δυνατόν λιγότερα. Και σε αυτό το Multipla ήταν εξαιρετικά αποτελεσματικό.

Από οικογενειακό μέχρι ταξί και Carabinieri Η ευελιξία του δεν άργησε να το βγάλει πολύ πέρα από τον ρόλο του οικογενειακού αυτοκινήτου. Το 600 Multipla χρησιμοποιήθηκε ως ταξί, ως επαγγελματικό, απέκτησε ειδικές εκδόσεις και βρέθηκε ακόμη και στην υπηρεσία των Carabinieri. Παράλληλα εμφανίστηκαν οι χαρακτηριστικές ανοιχτές spiaggina, που έδωσαν μια σαφώς πιο ανέμελη διάσταση στην ιδέα.

Η FIAT το κατασκεύασε στο Mirafiori από το 1956 μέχρι την άνοιξη του 1967, με την παραγωγή να φτάνει σχεδόν τις 243.000 μονάδες. Όχι άσχημα για ένα αυτοκίνητο που έμοιαζε λες και κάποιος είχε σχεδιάσει πρώτα την καμπίνα και μετά αναρωτήθηκε πού θα βάλει τα μηχανικά μέρη. Στην πραγματικότητα, βέβαια, ακριβώς αυτό ήταν το μυστικό του.

Το MPV πριν υπάρξει το MPV Σήμερα είναι εύκολο να κοιτάξει κάποιος το 600 Multipla και να χαμογελάσει με τις αναλογίες του. Πολύ πιο ενδιαφέρον είναι να κοιτάξει τι κατάφερε να κάνει με αυτές.

Ο Giacosa αντιμετώπισε το αυτοκίνητο πρωτίστως ως χώρο για ανθρώπους και δευτερευόντως ως περίβλημα για τα μηχανικά του μέρη. Μια φιλοσοφία που δεκαετίες αργότερα θα αποτελούσε τη βάση για ολόκληρη την κατηγορία των MPV.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο ίδιος ο Όμιλος Stellantis Heritage το χαρακτηρίζει σήμερα ως το αυτοκίνητο που προανήγγειλε κατά δεκαετίες την ιδέα του monovolume.

Και για να γιορτάσει τα 70 χρόνια του, το Heritage Hub στο Mirafiori διοργάνωσε εφέτος την ειδική έκθεση «MONOVOLUME», συγκεντρώνοντας διαφορετικές εκδοχές του 600 Multipla. Ανάμεσά τους βρίσκεται κι ένα πρώην ταξί με μια απίστευτη δεύτερη ζωή: Ύστερα από την αποκατάστασή του ταξίδεψε πάνω από 37.000 km στις διαδρομές του Marco Polo, έφτασε δύο φορές στο Nordkapp και διέσχισε χειμώνα τη Σιβηρία από τη Μόσχα μέχρι το Vladivostok. Καθόλου άσχημα για 22 ίππους.

70 χρόνια μετά, το μάθημα παραμένει επίκαιρο Το FIAT 600 Multipla δεν ήταν όμορφο με τη συμβατική έννοια. Δεν ήταν γρήγορο. Δεν ήταν πολυτελές. Και σίγουρα δεν προσπαθούσε να εντυπωσιάσει με αριθμούς. Ήταν όμως εξαιρετικά έξυπνο.

Σε μόλις 3,53 m έδινε χώρο σε έξι ανθρώπους, μπορούσε να μετατραπεί σε μικρό επαγγελματικό και αξιοποιούσε σχεδόν κάθε διαθέσιμο εκατοστό του αμαξώματός του. Εβδομήντα χρόνια αργότερα, σε μια εποχή όπου ένα οικογενειακό SUV πλησιάζει εύκολα τα πέντε μέτρα και τους δύο τόνους, ίσως το μικρό FIAT να έχει ακόμη κάτι να διδάξει στην αυτοκινητοβιομηχανία:

Το να κάνεις ένα αυτοκίνητο μεγαλύτερο είναι εύκολο. Το να το κάνεις εξυπνότερο είναι πολύ δυσκολότερο.