Χιλιάδες οδηγοί αφήνουν μόνιμα τον κοτσαδόρο στο αυτοκίνητο, ακόμη και όταν δεν ρυμουλκούν. Είναι όμως νόμιμο; Τι προβλέπει η ελληνική νομοθεσία, τι ισχύει στο ΚΤΕΟ, πώς επηρεάζεται η παθητική ασφάλεια και γιατί οι ασφαλιστικές μπορεί να εξετάσουν διαφορετικά ένα ατύχημα.

Ο κοτσαδόρος είναι ένα από τα πιο χρήσιμα αξεσουάρ που μπορεί να τοποθετήσει κάποιος στο αυτοκίνητό του. Από τη ρυμούλκηση τρέιλερ και τροχόσπιτων μέχρι τη μεταφορά ποδηλάτων, προσφέρει λύσεις που δύσκολα αντικαθίστανται. Υπάρχει όμως ένα ερώτημα που επανέρχεται διαρκώς μεταξύ των οδηγών: επιτρέπεται να κυκλοφορείς με τον κοτσαδόρο μόνιμα τοποθετημένο, ακόμη και όταν δεν χρησιμοποιείται;

Ο ΚΟΚ περιλαμβάνει διατάξεις που απαγορεύουν την ύπαρξη εξαρτημάτων τα οποία προεξέχουν πέραν από το αμάξωμα του αυτοκινήτου

Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή όσο πιστεύουν πολλοί. Σε αντίθεση με όσα ίσχυαν παλαιότερα, η ελληνική νομοθεσία έχει προσαρμοστεί στα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφαλείας και πλέον οι σταθεροί κοτσαδόροι ουσιαστικά έχουν καταργηθεί.

Οι διατάξεις που εφαρμόζονται προβλέπουν ότι ο κοτσαδόρος πρέπει να είναι αποσπώμενος ή αναδιπλούμενος και όταν δεν χρησιμοποιείται να μην προεξέχει από το πίσω μέρος του αυτοκινήτου. Αντίστοιχες οδηγίες ακολουθούν τόσο τα ΚΤΕΟ όσο και οι φορείς τεχνικού ελέγχου, οι οποίοι θεωρούν ότι η «μπίλια» του κοτσαδόρου πρέπει να αφαιρείται όταν δεν υπάρχει ρυμουλκούμενο συνδεδεμένο στο όχημα.

Παράλληλα, ο ΚΟΚ περιλαμβάνει διατάξεις που απαγορεύουν την ύπαρξη εξαρτημάτων τα οποία προεξέχουν πέρα από το αμάξωμα του αυτοκινήτου, με τη φιλοσοφία της νομοθεσίας να είναι σαφής: κάθε πρόσθετο στοιχείο που αυξάνει τον κίνδυνο τραυματισμού ή ζημιάς σε σύγκρουση πρέπει να αποφεύγεται.

Πέρα από το νομικό σκέλος, υπάρχει και η ουσία. Οι σύγχρονοι προφυλακτήρες και οι ζώνες παραμόρφωσης έχουν σχεδιαστεί ώστε να απορροφούν μέρος της ενέργειας μιας σύγκρουσης. Ένας κοτσαδόρος που παραμένει μόνιμα τοποθετημένος λειτουργεί ως ένα άκαμπτο μεταλλικό στοιχείο το οποίο βρίσκεται έξω από τη δομή που έχουν σχεδιάσει οι μηχανικοί του αυτοκινήτου.

Αυτό σημαίνει ότι σε μια σύγκρουση χαμηλής ταχύτητας μπορεί να μεταφέρει τις δυνάμεις διαφορετικά από ό,τι είχε προβλεφθεί κατά την εξέλιξη του αυτοκινήτου, αυξάνοντας τις ζημιές στο άλλο αυτοκίνητο ή ακόμη και τον κίνδυνο τραυματισμού για ευάλωτους χρήστες του δρόμου, όπως ποδηλάτες και πεζούς. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο οι μόνιμοι κοτσαδόροι εγκαταλείφθηκαν σταδιακά και αντικαταστάθηκαν από αποσπώμενες ή αναδιπλούμενες λύσεις.

Με απλά λόγια, όταν η «μπίλια» δεν χρησιμοποιείται, αποτελεί ένα περιττό μεταλλικό εξόγκωμα που αλλοιώνει τα χαρακτηριστικά παθητικής ασφάλειας του αυτοκινήτου.

Υπάρχει και μια ακόμη παράμετρος που συχνά περνά απαρατήρητη. Ένας κοτσαδόρος μπορεί να προεξέχει 10, 15 ή ακόμη και 20 εκατοστά πίσω από τον προφυλακτήρα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα αρκετοί οδηγοί να χάνουν την πραγματική αίσθηση του μήκους του αυτοκινήτου τους.

Στην καθημερινότητα, ειδικά κατά το παράλληλο παρκάρισμα, πολλοί υπολογίζουν ότι το αυτοκίνητο τελειώνει στο σημείο όπου βρίσκεται ο προφυλακτήρας. Στην πραγματικότητα όμως το πιο πίσω σημείο είναι η «μπίλια» του κοτσαδόρου.

Έτσι δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου σε μία μανούβρα στάθμευσης ο κοτσαδόρος έρχεται πρώτος σε επαφή με το αυτοκίνητο που βρίσκεται παρκαρισμένο από πίσω, προκαλώντας βαθουλώματα, σπασίματα στον προφυλακτήρα ή ζημιές που διαφορετικά θα είχαν αποφευχθεί. Το γεγονός ότι ο οδηγός δεν βλέπει τον κοτσαδόρο από τη θέση οδήγησης κάνει το πρόβλημα ακόμη πιο συχνό.

Το ασφαλιστικό σκέλος είναι εξίσου σημαντικό. Στην ελληνική αγορά, οι ασφαλιστικές ζητούν να δηλώνεται η ύπαρξη κοτσαδόρου στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, καθώς πρόκειται για μεταβολή του εξοπλισμού του αυτοκινήτου. Εάν το εξάρτημα δεν έχει δηλωθεί, ενδέχεται να προκύψουν ζητήματα κατά την εκτίμηση μιας ζημιάς που σχετίζεται άμεσα με την παρουσία του κοτσαδόρου.

Αν και δεν υπάρχει γενικός κανόνας που να οδηγεί αυτόματα σε άρνηση αποζημίωσης, οι πραγματογνώμονες εξετάζουν πάντοτε κατά πόσο ένα πρόσθετο εξάρτημα συνέβαλε στην έκταση των ζημιών ή επηρέασε τις συνθήκες του ατυχήματος. Με άλλα λόγια, ένας κοτσαδόρος που παραμένει τοποθετημένος χωρίς λόγο μπορεί να αποτελέσει παράγοντα που θα αξιολογηθεί κατά τη διερεύνηση ενός περιστατικού.

Η πρακτική απάντηση είναι απλή. Αν χρησιμοποιείτε σπάνια τρέιλερ, τροχόσπιτο ή βάση ποδηλάτων, αφαιρέστε τη μπίλια του κοτσαδόρου μόλις ολοκληρωθεί η χρήση της. Αν σχεδιάζετε σήμερα την τοποθέτηση κοτσαδόρου, προτιμήστε μία σύγχρονη αποσπώμενη ή αναδιπλούμενη διάταξη που κρύβεται πίσω από τον προφυλακτήρα όταν δεν χρειάζεται.

Έτσι παραμένετε πιο κοντά στο πνεύμα της νομοθεσίας, προστατεύετε την παθητική ασφάλεια του αυτοκινήτου και μειώνετε τις πιθανότητες να προκαλέσετε μια εντελώς περιττή ζημιά σε ένα απλό παρκάρισμα.

Γιατί έχει σημασία; Η αυτοκινητοβιομηχανία επενδύει δισεκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο στην εξέλιξη συστημάτων παθητικής ασφάλειας και στη βελτιστοποίηση των ζωνών παραμόρφωσης. Ένας κοτσαδόρος που παραμένει μόνιμα εκτεθειμένος μπορεί να μοιάζει με μια αθώα λεπτομέρεια, όμως στην πραγματικότητα προσθέτει ένα άκαμπτο μεταλλικό στοιχείο εκεί ακριβώς όπου οι μηχανικοί έχουν σχεδιάσει το αυτοκίνητο να απορροφά ενέργεια. Και αυτός είναι ο βασικός λόγος που οι σύγχρονες προδιαγραφές στρέφονται πλέον αποκλειστικά στις αποσπώμενες και αναδιπλούμενες λύσεις.