Η Volkswagen πέρασε το πρώτο και κρίσιμο εμπόδιο για την εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης, όμως το δύσκολο κομμάτι τώρα αρχίζει. Το εποπτικό συμβούλιο ενέκρινε ομόφωνα το Future Plan 2030 του Oliver Blume, ανοίγοντας τον δρόμο για μια βαθιά αλλαγή στη δομή και την παραγωγική βάση του ομίλου.

Το σχέδιο προβλέπει περαιτέρω προσαρμογή του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού κατά περίπου 50.000 θέσεις, ενώ η Volkswagen πρέπει παράλληλα να αντιμετωπίσει πλεονάζουσα παραγωγική δυναμικότητα άνω των 500.000 αυτοκινήτων στην Ευρώπη. Για τέσσερα γερμανικά εργοστάσια, τα Emden, Zwickau, Hannover και Neckarsulm, δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή εξασφαλισμένη παραγωγή μετά το 2031-2034.

50.000 θέσεις εργασίας, τέσσερα εργοστάσια και μια νέα στρατηγική: η Volkswagen αλλάζει για να επιβιώσει στη νέα εποχή

Και όλα αυτά σε μια περίοδο κατά την οποία η Volkswagen βρίσκεται υπό πίεση από τρεις διαφορετικές κατευθύνσεις: την ακριβότερη πρόσβαση στην αμερικανική αγορά, την υποχώρηση στην Κίνα και τον εντεινόμενο ανταγωνισμό από τους Κινέζους κατασκευαστές στην Ευρώπη.

ΗΠΑ και Κίνα μπαίνουν ξανά στο επίκεντρο
Ένα από τα επόμενα μεγάλα ζητήματα αφορά τη στρατηγική της Volkswagen στις ΗΠΑ. Η εταιρεία θέλει να δώσει μεγαλύτερο βάρος στα τμήματα της αγοράς που προσφέρουν υψηλότερη κερδοφορία, με τα μεγάλα SUV και τα pick-up να βρίσκονται ψηλά στη λίστα.

Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο δημιουργίας παραγωγικής μονάδας της Audi στις ΗΠΑ. Πρόκειται για απόφαση που θα πρέπει να ενταχθεί στη συνολική στρατηγική του ομίλου για τη Βόρεια Αμερική, σε μια αγορά όπου οι δασμοί έχουν επιβαρύνει σημαντικά το κόστος των εισαγόμενων αυτοκινήτων.

Η εικόνα στην Κίνα είναι εξίσου δύσκολη. Η Volkswagen προσαρμόζει τη δραστηριότητά της στις χαμηλότερες προσδοκίες για την αγορά, ενώ παράλληλα ενισχύει τις εξαγωγές προς τον λεγόμενο Global South. Η παραγωγική δυναμικότητα στην Κίνα αναμένεται επίσης να μειωθεί κατά περίπου 500.000 αυτοκίνητα ετησίως.

Η πίεση είναι πλέον εμφανής και στα οικονομικά αποτελέσματα. Η Volkswagen περιόρισε πρόσφατα την πρόβλεψη για το λειτουργικό περιθώριο κέρδους του 2026 σε έως 1%, ενώ η επιδείνωση των προοπτικών της Porsche οδήγησε σε σημαντικές απομειώσεις.

Η μάχη με τα συνδικάτα αρχίζει
Παρότι το Future Plan 2030 εγκρίθηκε, η συμφωνία σε επίπεδο διοίκησης και εποπτικού συμβουλίου δεν σημαίνει ότι έχουν λυθεί τα εργασιακά ζητήματα.

Η IG Metall και το εργατικό συμβούλιο της Volkswagen εξακολουθούν να πιέζουν για περιορισμό των απωλειών θέσεων εργασίας στη Γερμανία. Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων ζητούν οι περικοπές να αντιμετωπιστούν ως αντικείμενο διαπραγμάτευσης και όχι ως ένας προκαθορισμένος αριθμός απολύσεων. Παράλληλα, επιδιώκουν μέτρα που θα μειώσουν το κόστος χωρίς να μεταφράζονται αυτομάτως σε αντίστοιχη απώλεια θέσεων εργασίας.

Η ένταση έχει ήδη μεταφερθεί στους δρόμους, με εργαζομένους της Volkswagen και άλλων μεγάλων γερμανικών αυτοκινητοβιομηχανιών να πραγματοποιούν κινητοποιήσεις για τις περικοπές και το ενδεχόμενο περιορισμού της παραγωγής στη χώρα.

Ωστόσο, προς το παρόν δεν υπάρχει άμεση απειλή απεργιακής σύγκρουσης. Η υφιστάμενη συμφωνία προβλέπει εργασιακή εκεχειρία έως την 1η Ιανουαρίου 2027, γεγονός που δίνει στη Volkswagen και στους εκπροσώπους των εργαζομένων χρόνο για να διαπραγματευτούν τις λεπτομέρειες.

Τέσσερα εργοστάσια σε κρίσιμο σταυροδρόμι
Το πιο δύσκολο κεφάλαιο αφορά την παραγωγική βάση της Volkswagen στη Γερμανία.

Μέχρι το τέλος Ιουνίου 2027 θα πρέπει να έχει διαμορφωθεί το σχέδιο για το ευρωπαϊκό παραγωγικό δίκτυο του ομίλου. Η Volkswagen αναγνωρίζει ότι η παραγωγική της δυναμικότητα στην Ευρώπη ξεπερνά τη ζήτηση κατά περισσότερα από 500.000 αυτοκίνητα τον χρόνο.

Στο πλαίσιο αυτό, τα Emden, Zwickau, Hannover και Neckarsulm βρίσκονται σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση. Με βάση τον σημερινό σχεδιασμό, δεν υπάρχει εγγυημένη ανταγωνιστική παραγωγή για τα συγκεκριμένα εργοστάσια από το 2031 έως το 2034. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει ληφθεί οριστική απόφαση για το κλείσιμό τους, αλλά ότι η Volkswagen αναζητά ήδη εναλλακτικές χρήσεις για τις εγκαταστάσεις.

Μία από τις πιθανές λύσεις είναι η μετατροπή εγκαταστάσεων για δραστηριότητες εκτός αυτοκινήτου. Η Volkswagen έχει ήδη εξετάσει, για παράδειγμα, την αξιοποίηση γερμανικών εγκαταστάσεων από εταιρείες του αμυντικού κλάδου. Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκονται συνεργασίες με τρίτους κατασκευαστές ή άλλους βιομηχανικούς εταίρους.

Το Zwickau αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της δυσκολίας. Το εργοστάσιο έχει μετατραπεί σε σημαντικό κέντρο παραγωγής ηλεκτρικών μοντέλων, όμως η χαμηλότερη ζήτηση για EV στην Ευρώπη και η ανάγκη περιορισμού της παραγωγικής δυναμικότητας αλλάζουν τα δεδομένα. Αντίστοιχα, το Neckarsulm δεν έχει αυτή τη στιγμή εξασφαλισμένη νέα παραγωγή μετά το 2034.

Το κόστος δεν θα κριθεί μόνο από τις απολύσεις
Η Volkswagen επιχειρεί να παρουσιάσει την αναδιάρθρωση ως πολύ ευρύτερη διαδικασία από έναν απλό περιορισμό του προσωπικού.

Το Future Plan 2030 προβλέπει απλοποίηση της εταιρικής δομής, μείωση της πολυπλοκότητας της γκάμας έως και κατά 50% και περιορισμό της πολυπλοκότητας των εκδόσεων έως και 75%. Στόχος είναι να μειωθούν οι επικαλύψεις μεταξύ εταιρειών και δραστηριοτήτων και να επιταχυνθεί η λήψη αποφάσεων.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η μείωση των διοικητικών θέσεων. Η Volkswagen υπολογίζει ότι περίπου 5.500 από τις περίπου 21.500 θέσεις management θα πρέπει να καταργηθούν παγκοσμίως, ενώ συνολικά ο όμιλος στοχεύει σε σημαντική μείωση του κόστους μέχρι το 2030.

Με άλλα λόγια, η Volkswagen δεν προσπαθεί απλώς να παράγει λιγότερα αυτοκίνητα. Προσπαθεί να γίνει μικρότερη, απλούστερη και φθηνότερη στη λειτουργία της, χωρίς να χάσει την τεχνολογική και παραγωγική της βάση.

Η επόμενη διετία θα κρίνει πολλά
Η έγκριση του Future Plan 2030 απέτρεψε μια ανοιχτή σύγκρουση ανάμεσα στη διοίκηση, τους εργαζομένους και το κρατίδιο της Lower Saxony, που αποτελεί σημαντικό μέτοχο της Volkswagen. Δεν έλυσε όμως τις βασικές διαφωνίες.

Μέχρι το 2027 θα πρέπει να ξεκαθαρίσει ποια εργοστάσια θα εξακολουθήσουν να έχουν ρόλο στο ευρωπαϊκό παραγωγικό δίκτυο, πόσες από τις προβλεπόμενες θέσεις εργασίας θα χαθούν και πώς θα κατανεμηθεί το κόστος της προσαρμογής. Παράλληλα, η Volkswagen πρέπει να αποφασίσει πόσο επιθετικά θα κινηθεί στις ΗΠΑ και πώς θα περιορίσει τις απώλειες στην Κίνα.

Η συγκυρία δεν αφήνει πολλά περιθώρια για καθυστερήσεις. Η Volkswagen αντιμετωπίζει ταυτόχρονα υψηλό κόστος στην Ευρώπη, δασμούς στις ΗΠΑ, πτώση της κερδοφορίας στην Κίνα και έναν ανταγωνισμό από κινεζικές εταιρείες που πλέον δεν περιορίζεται στην εγχώρια αγορά τους.

Το Future Plan 2030 έδωσε στον Oliver Blume την έγκριση που χρειαζόταν. Το πραγματικό τεστ, όμως, δεν θα είναι η ψήφος του εποπτικού συμβουλίου. Θα είναι το κατά πόσο η Volkswagen μπορεί να μετατρέψει ένα σχέδιο δεκάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας και εκατοντάδων χιλιάδων μονάδων πλεονάζουσας παραγωγής σε μια βιώσιμη βιομηχανική δομή για την επόμενη δεκαετία.