Η ταχύτητα αποτελεί μία από τις βασικότερες αιτίες σοβαρών τροχαίων ατυχημάτων στην Ευρώπη και η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά συνεχώς νέους τρόπους για τη μείωσή της. 

Στο τραπέζι βρίσκεται πλέον ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο -και ταυτόχρονα αμφιλεγόμενο- σενάριο: ένα σύστημα που θα μπορεί να επιβραδύνει αυτόματα ένα αυτοκίνητο όταν αυτό υπερβαίνει το επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας.

Κάθε νέα τεχνολογία που επηρεάζει άμεσα τον έλεγχο του αυτοκινήτου καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην οδική ασφάλεια, στην τεχνική αξιοπιστία και στα δικαιώματα των οδηγών

Η ιδέα βασίζεται στον συνδυασμό δορυφορικών δεδομένων, GPS και καμερών που θα βρίσκονται πάνω στο αυτοκίνητο, με στόχο τον συνεχή υπολογισμό της θέσης, της ταχύτητας και του εκάστοτε ορίου του δρόμου.

Σύμφωνα με πληροφορίες που αναπαράγονται από διεθνή μέσα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο όλα τα νέα αυτοκίνητα που θα διατίθενται στην ευρωπαϊκή αγορά από το 2030 και μετά να μπορούν να υποστηρίζουν αυτήν την τεχνολογία.

Το σύστημα θα αναγνωρίζει τη θέση του αυτοκινήτου μέσω δορυφόρων και GPS, ενώ οι κάμερες και οι ψηφιακοί χάρτες θα επιβεβαιώνουν το ισχύον όριο ταχύτητας. Εάν ο οδηγός το υπερβεί, το αυτοκίνητο θα μπορεί να μειώνει σταδιακά την ταχύτητά του χωρίς απότομες επεμβάσεις, ώστε να αποφεύγεται ο αιφνιδιασμός και να περιορίζεται ο κίνδυνος ατυχήματος.

Πώς θα λειτουργεί στην πράξη; Η βασική φιλοσοφία θυμίζει μια πιο εξελιγμένη εκδοχή των σημερινών συστημάτων Intelligent Speed Assistance (ISA), τα οποία ήδη είναι υποχρεωτικά στα νέα μοντέλα που πωλούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διαφορά είναι ότι το υπό εξέταση σύστημα θα μπορεί να επεμβαίνει πιο ενεργά, επιβάλλοντας ουσιαστικά τη μείωση της ταχύτητας όταν διαπιστώνεται παράβαση.

Η διαδικασία θα βασίζεται σε:
- δορυφορικό εντοπισμό θέσης
- δεδομένα GPS
- ψηφιακούς χάρτες
- κάμερες αναγνώρισης σημάτων κυκλοφορίας
- ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου του αυτοκινήτου

Με αυτόν τον τρόπο, το αυτοκίνητο θα γνωρίζει ανά πάσα στιγμή ποιο είναι το επιτρεπόμενο όριο και θα μπορεί να προσαρμόζει αυτόματα την ταχύτητά του.

Η συγκεκριμένη ιδέα έχει ήδη προκαλέσει σημαντικές αντιδράσεις. Επικριτές της υποστηρίζουν ότι ένα σύστημα εξωτερικού ελέγχου της ταχύτητας ενδέχεται να δημιουργήσει νέους κινδύνους αντί να τους μειώσει, ενώ εκφράζονται ανησυχίες για πιθανές κυβερνοεπιθέσεις, τεχνικές αστοχίες αλλά και ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων. Παράλληλα, οργανώσεις οδηγών θεωρούν ότι οποιαδήποτε υποχρεωτική επέμβαση στον έλεγχο του αυτοκινήτου αποτελεί υπερβολική παρέμβαση στην ελευθερία του οδηγού. 

Από την άλλη πλευρά, οι υποστηρικτές της πρότασης εκτιμούν ότι μια τέτοια τεχνολογία θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά στη μείωση των θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων, ειδικά σε περιοχές όπου η υπερβολική ταχύτητα αποτελεί συχνό φαινόμενο.

Παρά τον θόρυβο που έχει δημιουργηθεί, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρινίζει ότι το συγκεκριμένο σενάριο βρίσκεται ακόμη σε καθαρά διερευνητικό στάδιο και δεν αποτελεί εγκεκριμένη νομοθετική πρόταση. Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει σήμερα απόφαση που να προβλέπει ότι από το 2030 τα αυτοκίνητα θα φρενάρουν υποχρεωτικά μέσω δορυφόρου. Η τεχνολογία εξετάζεται στο πλαίσιο των μελλοντικών λύσεων για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας, χωρίς να έχει καθοριστεί αν και πότε θα προχωρήσει σε εφαρμογή.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να επενδύει σε ολοένα πιο προηγμένα συστήματα ενεργητικής ασφάλειας, με στόχο τη δραστική μείωση των τροχαίων δυστυχημάτων. Ωστόσο, κάθε νέα τεχνολογία που επηρεάζει άμεσα τον έλεγχο του αυτοκινήτου καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην οδική ασφάλεια, στην τεχνική αξιοπιστία και στα δικαιώματα των οδηγών. Για την ώρα, το σενάριο του αυτόματου περιορισμού της ταχύτητας μέσω δορυφόρου παραμένει αντικείμενο μελέτης και όχι μια επικείμενη υποχρέωση για τους Ευρωπαίους κατασκευαστές και οδηγούς.