Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου εξαιτίας των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή αποτελεί πονοκέφαλο για τις περισσότερες οικονομίες του κόσμου.

Για την Κίνα, όμως, οι επιπτώσεις φαίνεται πως είναι μικρότερες από ό,τι στο παρελθόν. Ο λόγος δεν βρίσκεται μόνο στη διαφοροποίηση των ενεργειακών της πηγών, αλλά και στη ραγδαία εξάπλωση των ηλεκτρικών ταξί, τα οποία αλλάζουν σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο μετακινούνται εκατομμύρια πολίτες.

Τα εκατομμύρια ηλεκτρικά ταξί της Κίνας εξελίσσονται σε στρατηγικό πλεονέκτημα απέναντι στις διακυμάνσεις της αγοράς πετρελαίου

Το φαινόμενο έγινε ακόμη πιο εμφανές μετά την έναρξη της πρόσφατης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, όταν οι τιμές των καυσίμων άρχισαν να αυξάνονται. Αντί όμως να περιοριστούν οι μετακινήσεις, οι Κινέζοι στράφηκαν ακόμη περισσότερο στα ταξί και στις υπηρεσίες ride-hailing. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, μόνο τον Μάιο πραγματοποιήθηκαν 3,05 δισεκατομμύρια διαδρομές, αριθμός αυξημένος κατά 6% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.

Η εξήγηση είναι απλή. Παρότι η βενζίνη ακριβαίνει, το κόστος μιας διαδρομής με ταξί συνεχίζει να μειώνεται. Οι αναλυτές αποδίδουν αυτή την εξέλιξη στον ολοένα μεγαλύτερο αριθμό οδηγών που στρέφονται στις πλατφόρμες μετακίνησης αναζητώντας εισόδημα, αλλά και στο σημαντικά χαμηλότερο λειτουργικό κόστος των ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Ένας οδηγός ride-hailing στο Πεκίνο δήλωσε στο Reuters ότι μέσα σε μόλις έξι μήνες οι χρεώσεις έχουν μειωθεί κατά 10% έως 15%, καθώς ο ανταγωνισμός έχει ενταθεί αισθητά.

Την ίδια εικόνα μεταφέρουν και οι ίδιοι οι χρήστες. Στα κινεζικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης πληθαίνουν οι αναρτήσεις ανθρώπων που εξηγούν ότι, με τις σημερινές τιμές των καυσίμων, πολλές φορές συμφέρει περισσότερο να καλέσουν ένα ταξί παρά να χρησιμοποιήσουν το δικό τους αυτοκίνητο. Εκτός από το κόστος της βενζίνης, γλιτώνουν και τα έξοδα στάθμευσης, αλλά και την αναζήτηση θέσης στις μεγάλες πόλεις.

Πίσω από αυτή την αλλαγή βρίσκεται ο εντυπωσιακός εξηλεκτρισμός του στόλου ταξί της χώρας. Περίπου τα μισά από τα 1,3 εκατομμύρια ταξί που κυκλοφορούν σήμερα στην Κίνα είναι ηλεκτρικά, ενώ στις μεγαλύτερες πόλεις το ποσοστό αγγίζει πλέον σχεδόν το 100%. Παράλληλα, η Didi, η μεγαλύτερη πλατφόρμα ride-hailing της χώρας, διαθέτει πλέον στόλο οκτώ εκατομμυρίων ηλεκτρικών και υβριδικών οχημάτων, τα οποία πραγματοποιούν περίπου το 75% του συνολικού μεταφορικού της έργου.

Οι επιπτώσεις αποτυπώνονται ήδη στα στοιχεία κατανάλωσης καυσίμων. Τον Μάιο η κατανάλωση βενζίνης στην Κίνα μειώθηκε κατά 10% σε σχέση με πέρυσι, ενώ του πετρελαίου κίνησης υποχώρησε κατά 14%, παρά το γεγονός ότι τόσο οι οδικές μεταφορές όσο και οι μετακινήσεις των πολιτών συνέχισαν να αυξάνονται. Πρόκειται για μια εξέλιξη που πριν από λίγα χρόνια θα έμοιαζε σχεδόν αδιανόητη.

Σύμφωνα με τον Daizong Liu, διευθυντή Ανατολικής Ασίας του Institute for Transportation & Development Policy, όσο αυξάνονται οι τιμές των καυσίμων τόσο περισσότεροι οδηγοί περιορίζουν τη χρήση των συμβατικών αυτοκινήτων τους και στρέφονται στα μέσα μαζικής μεταφοράς, στα ταξί και στις υπηρεσίες ride-hailing. Με άλλα λόγια, η ηλεκτροκίνηση δεν αλλάζει μόνο το είδος του οχήματος που χρησιμοποιείται, αλλά και τις ίδιες τις συνήθειες μετακίνησης.

Η μεταβολή αυτή έχει και σημαντική γεωπολιτική διάσταση. Οι εισαγωγές πετρελαίου της Κίνας μειώθηκαν κατά 41% τον Ιούνιο σε σχέση με έναν χρόνο πριν, χωρίς να χρειαστεί εκτεταμένη αξιοποίηση των στρατηγικών αποθεμάτων της χώρας. Όπως σημειώνει η αναλύτρια της J.P. Morgan, Natasha Kaneva, η πρόσφατη κρίση ίσως επιτάχυνε μια αλλαγή που βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη, καθιστώντας την κινεζική οικονομία δομικά λιγότερο εξαρτημένη από το πετρέλαιο απ' ό,τι πίστευαν μέχρι σήμερα οι αγορές.

Οι προβλέψεις δείχνουν ότι αυτή η πορεία δύσκολα θα ανακοπεί. Η Greenpeace εκτιμά ότι έως το 2035 περίπου το 90% όλων των διαδρομών με ταξί και υπηρεσίες ride-hailing στην Κίνα θα πραγματοποιείται με ηλεκτρικά οχήματα. Αν επιβεβαιωθεί αυτό το σενάριο, η ηλεκτροκίνηση δεν θα αποτελεί μόνο εργαλείο για τη μείωση των εκπομπών CO₂, αλλά και βασικό παράγοντα ενεργειακής ασφάλειας. Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα που έχει αποκτήσει σήμερα η Κίνα απέναντι στις διακυμάνσεις της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου.