Το 2026 συμπληρώνονται 100 χρόνια από το λανσάρισμα του ηλεκτρικού υαλοκαθαριστήρα της Bosch. Ένα μικρό μοτέρ, ένας βραχίονας και μια λαστιχένια λεπίδα έκαναν την οδήγηση στη βροχή λιγότερο... περιπετειώδη. 

Πίσω από αυτό το φαινομενικά απλό εξάρτημα, όμως, βρίσκονται μια γυναίκα που δεν ανταμείφθηκε για την ιδέα της και ένας εφευρέτης που πέρασε χρόνια στα δικαστήρια για να υπερασπιστεί τη δική του.

Πριν το αυτοκίνητο μάθει να «βλέπει» με κάμερες, έπρεπε να βοηθήσει τον οδηγό να βλέπει στη βροχή

Σήμερα τους θυμόμαστε κυρίως όταν αφήνουν γραμμές στο παρμπρίζ ή αρχίζουν να τρίζουν. Στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, η απουσία τους μπορούσε να αναγκάσει τον οδηγό να σταματήσει για να καθαρίσει το τζάμι. Ή να συνεχίσει με το κεφάλι έξω από το όχημα.

Η γυναίκα που είδε το πρόβλημα Μια τέτοια εικόνα έδωσε στη Mary Anderson την ιδέα. Σε μια χειμωνιάτικη επίσκεψη στη Νέα Υόρκη, παρατήρησε έναν οδηγό τραμ να δυσκολεύεται να δει μέσα από το χιονισμένο τζάμι. Η λύση που σκέφτηκε ήταν ένας βραχίονας με λαστιχένια λεπίδα, τον οποίο ο οδηγός θα κινούσε με μοχλό από το εσωτερικό.

Το 1903 κατοχύρωσε την εφεύρεσή της. Οι επιχειρήσεις στις οποίες απευθύνθηκε, όμως, δεν διέκριναν αρκετό εμπορικό ενδιαφέρον. Το αυτοκίνητο δεν είχε ακόμη κατακτήσει τους δρόμους και αυτό που σήμερα θεωρούμε αυτονόητο έμοιαζε περιττή προσθήκη.

Η πατέντα της έληξε το 1920, χωρίς η Anderson να καταφέρει να αξιοποιήσει εμπορικά την ιδέα της. Δύο χρόνια αργότερα, η Cadillac τοποθετούσε υαλοκαθαριστήρες στον στάνταρ εξοπλισμό της. Η δικαίωση ήρθε, η οικονομική ανταμοιβή όχι.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ 10+1 γυναίκες που άλλαξαν την ιστορία του αυτοκινήτου

Όταν το μοτέρ ανέλαβε τη δουλειά Η χειροκίνητη λειτουργία του υαλοκαθαριστήρα είχε ένα προφανές μειονέκτημα: Ο οδηγός έπρεπε να ασχολείται και με το καθάρισμα του παρμπρίζ. Ακολούθησαν διάφορες λύσεις, μεταξύ τους και συστήματα που χρησιμοποιούσαν την υποπίεση στην εισαγωγή του κινητήρα. Η ταχύτητα σάρωσης, όμως, μπορούσε να μεταβάλλεται με το φορτίο του μοτέρ.

Όπως η Trico που το 1917 παρουσίασε το «Rain Rubber», ένα μάκτρο μαζικής παραγωγής, και το 1921 έναν αυτόματο μηχανισμό που λειτουργούσε με υποπίεση. Ο οδηγός δεν χρειαζόταν πλέον να κινεί συνεχώς έναν μοχλό για να καθαρίζει το παρμπρίζ: μια ουσιαστική αλλαγή, που οι διαφημίσεις της εποχής πρόβαλλαν ως υπόσχεση πιο άνετης οδήγησης στη βροχή.

Το 1926 η Bosch παρουσίασε το δικό της ηλεκτρικό σύστημα. Ένα μικρό μοτέρ, τροφοδοτούμενο από την μπαταρία, κινούσε τον υαλοκαθαριστήρα ανεξάρτητα από τη λειτουργία του κινητήρα. Η πρόκληση δεν ήταν απλώς να κινηθεί ένας βραχίονας. 

Χρειαζόταν κατάλληλο λάστιχο και αρκετά ομοιόμορφη πίεση στο τζάμι, ώστε η λεπίδα να καθαρίζει αποτελεσματικά χωρίς να απαιτεί υπερβολική δύναμη. Το ζητούμενο ήταν ένας μηχανισμός κόμπακτ, αξιόπιστος και εύκολος στην τοποθέτηση.

Η επέτειος αφορά το λανσάρισμα του συστήματος της Bosch. Η ίδια η ιστορική αναδρομή της εταιρείας αναφέρει ότι ηλεκτρικές λύσεις υπήρχαν ήδη προηγουμένως. Η συμβολή της ήταν στην εξέλιξη και στην καθιέρωση μιας αποτελεσματικότερης εφαρμογής.

Ο άνθρωπος που τους έμαθε να κάνουν παύσεις Στο ψιλόβροχο, η συνεχής σάρωση δεν είναι πάντα απαραίτητη. Ο Robert Kearns εξέλιξε ένα ηλεκτρικό σύστημα που επέτρεπε στους υαλοκαθαριστήρες να κάνουν παύση ανάμεσα στις κινήσεις τους και κατοχύρωσε σχετική πατέντα το 1967.

Είχε ήδη παρουσιάσει τη λύση του σε αυτοκινητοβιομηχανίες, ελπίζοντας να γίνει προμηθευτής τους. Όταν εμφανίστηκαν υαλοκαθαριστήρες με διακοπτόμενη λειτουργία σε αυτοκίνητα της Ford το 1969, άρχισε μια διαμάχη που θα καθόριζε τη ζωή του. Ο Kearns προσέφυγε στα δικαστήρια και τελικά κέρδισε υποθέσεις κατά της Ford και της Chrysler. Η ιστορία του έγινε η ταινία «Flash of Genius». Για εκείνον, όμως, το διακύβευμα ξεπερνούσε την αποζημίωση: Ήθελε να αναγνωριστούν τα δικαιώματά του στην εφεύρεση.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ DRIVE Legend: Robert Kearns 1927-2005 - Ο άνθρωπος της βροχής

Από το χέρι του οδηγού στον αισθητήρα βροχής Η εξέλιξη συνεχίστηκε με συστήματα πλύσης, διαφορετικές διατάξεις βραχιόνων και αυτοματισμούς. Η Citroën SM του 1970 χρησιμοποιούσε μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση: Το σύστημα αξιοποιούσε το ηλεκτρικό φορτίο του μηχανισμού για να διαπιστώσει αν το παρμπρίζ ήταν βρεγμένο. Οι σύγχρονοι αισθητήρες βροχής χρησιμοποιούν συνήθως υπέρυθρο φως και ανιχνεύουν τις αλλαγές στην ανάκλασή του όταν υπάρχουν σταγόνες στο τζάμι.

Παράλληλα, εξελίχθηκαν τα υλικά και η κατασκευή των μάκτρων. Οι επίπεδες λεπίδες βελτίωσαν την κατανομή της πίεσης και την αεροδυναμική συμπεριφορά, ενώ η αθόρυβη λειτουργία αποκτά μεγαλύτερη σημασία στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.

Έναν αιώνα αργότερα, ο υαλοκαθαριστήρας παραμένει κρίσιμος και για έναν επιπλέον λόγο. Πίσω από το παρμπρίζ βρίσκονται πλέον κάμερες που υποστηρίζουν τα συστήματα υποβοήθησης του οδηγού. Το καθαρό τζάμι βοηθά τόσο τον οδηγό όσο και το αυτοκίνητο να παρακολουθούν τον δρόμο.

Η αυτοκινητοβιομηχανία πλέον επενδύει τεράστια κεφάλαια σε λογισμικό, αισθητήρες και αυτοματισμούς. Αλλά μέρος της αποτελεσματικότητάς τους εξακολουθεί να εξαρτάται από μια λαστιχένια λεπίδα που πρέπει να κάνει σωστά τη δουλειά της.