Flash of Genius: Πιθανόν να έχετε δει την ταινία του 2008, αν και δεν σημείωσε επιτυχία στις ελληνικές αίθουσες. Η ιστορία ενός ανθρώπου που, όπως περιγράφουν τα παιδιά του, ήταν «πεισματάρης, αποφασιστικός, ιδιαίτερος και ακλόνητος». 

Ένας άνθρωπος που δεν πτοήθηκε από το μέγεθος και την επιρροή της Ford και της Chrysler, σέρνοντάς τις στα δικαστήρια και κερδίζοντας δύο από τις πιο γνωστές υποθέσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας κατά εταιριών.

Πατέρας μιας εφεύρεσης
Ο Kearns γεννήθηκε το 1927 στο Gary της Indiana και μεγάλωσε στο προάστιο River Rouge του Detroit. Ύστερα από το γυμνάσιο κατατάχτηκε στον Στρατό των ΗΠΑ και κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ήταν μέλος του Γραφείου Στρατηγικών Υπηρεσιών, το οποίο αργότερα έγινε η CIA. Ύστερα από τον πόλεμο, απέκτησε πτυχίο μηχανικού από το Πανεπιστήμιο του Detroit και το Πανεπιστήμιο της Πολιτείας του Wayne, ενώ υπηρετούσε στους Έφεδρους Πεζοναύτες. Αργότερα εργάστηκε για την Burroughs Corp. επίσης στο Detroit.

Η ιδέα για τους καθαριστήρες με διακοπτόμενη λειτουργία του καρφώθηκε στη δεκαετία του ’50, όταν ένας φελλός σαμπάνιας χτύπησε και τραυμάτισε το αριστερό μάτι του στον μήνα του μέλιτος. Ένα ατύχημα που ταλαιπωρούσε τον Kearns όταν οδηγούσε το αυτοκίνητό του υπό ελαφρά βροχή λόγω της συνεχούς κίνησης των μάκτρων, επιδεινώνοντας την όρασή του. «Γιατί να μην εξελίξουμε υαλοκαθαριστήρες που θα “βλεφαρίζουν”, καθαρίζοντας διακοπτόμενα το παρμπρίζ;», σκέφτηκε.

Μέχρι το 1962, η εφεύρεση της διακοπτόμενης λειτουργίας του είχε γίνει πάθος και ο Kearns εργαζόταν μέχρι το ξημέρωμα στο υπόγειο εργαστήριό του, στο σπίτι του στο Detroit. Και τελικά τοποθέτησε την εφεύρεσή του στο οικογενειακό κονβέρτιμπλ Ford Galaxie 500. To 1967, κατέθεσε την πατέντα και πήρε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, ενώ ενθαρρυνόταν τόσο από τη σύζυγό του Phyllis όσο και από έναν φίλο του, προμηθευτή της Ford, να προσπαθήσει να πουλήσει την ιδέα του στο Μπλε Οβάλ.

Καθώς λοιπόν ήταν καθηγητής στο Wayne State, ο Kearns είχε μια ευκαιρία να δείξει στους μηχανικούς της Ford πώς δουλεύουν αυτοί οι καθαριστήρες. «Τον κάλεσαν ως σύμβουλο», είχε πει η Phyllis κάποια στιγμή. «Ήταν πολύ ιδεαλιστής. Νόμιζε ότι θα ήταν σπουδαίο αν μπορούσε να προμηθεύσει με καθαριστήρες τη Ford. Νόμιζε ότι ήταν η μεγάλη αμερικανική εταιρεία και τους εμπιστευόταν. Ήταν πολύ αφελής». Η Ford δήλωσε ότι ενδιαφέρεται. «Δείξε μας πώς λειτουργούν και θα τους αγοράσουμε. Αλλά δεν αγόρασαν την εφεύρεση», είχε εξιστορήσει ο γιος του Kearns, Dennis.

Ο ίδιος δήλωσε ότι ο πατέρας του δεν πληρώθηκε για το συμβουλευτικό έργο για τους υαλοκαθαριστήρες. «Έκανε κάποια συμβουλευτική εργασία για τη Ford και αργότερα πληρώθηκε γι’ αυτό, αλλά δεν είχε καμία σχέση με τους υαλοκαθαριστήρες».

Το 1969, υαλοκαθαριστήρες με διακοπτόμενη λειτουργία εμφανίστηκαν για πρώτη φορά σε μοντέλο της Ford. «Θυμάμαι τις κραυγές και τις φωνές του όταν το ανακάλυψε», εξιστορούσε η Phyllis.

Στα δικαστήρια
Το 1976, υαλοκαθαριστήρες που χρησιμοποιούσαν έναν μηχανισμό παρόμοιο με του Kearns εμφανίστηκαν σε μια Mercedes-Benz. Αυτή η ανακάλυψη και άλλες πιέσεις τον οδήγησαν σε ψυχολογική κατάρρευση. «Τράβηξε τον υαλοκαθαριστήρα μιας Mercedes-Benz και τον έσπασε», είπε ο Dennis.

Ο Kearns εξαφανίστηκε για μέρες. Βρέθηκε σε ένα σταθμό λεωφορείων στο Tennessee, όπου η Phyllis, ο Dennis και ο άλλος γιος του, ο Pat, τον μάζεψαν. «Τα κόκκινα μαλλιά του είχαν ασπρίσει σε λίγες μέρες… Ποτέ δεν ξαναέγινε όπως παλιά». 

Ο Kearns κατέληξε σε ψυχιατρικό νοσοκομείο του Maryland, για αρκετό καιρό πριν επιστρέψει σπίτι του. Το 1978, ανέθεσε την υπόθεση σε μια μικρή νομική φίρμα των προαστείων του Detroit, τη Harness, Dickey & Pierce, για να τον εκπροσωπήσει στο δικαστήριο στη δίωξη κατά της Ford.

Ύστερα από 12 χρόνια νομικής διαμάχης, τα δικαστήρια επιδίκασαν στον Kearns $5,16 εκατ. δολάρια, ψήγμα των 300 εκατομμυρίων που ζητούσε με την αγωγή του. Έτσι εφεσίβαλε την πρωτόδικη απόφαση, ανεβάζοντας την αποζημίωση το φθινόπωρο του 1990 στα $10,2 εκατ.

Επί σειρά ετών, ο Kearns κατέθετε αγωγές κατά 26 αυτοκινητοβιομηχανιών, περιλαμβανομένης της General Motors, Γερμανών και Ιαπώνων κατασκευαστών. Μέσα από αυτό τον ένδικο «πολυβολισμό», το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ του επιδίκασε ακόμα $20 εκατ. για την αγωγή κατά της Chrysler. «Τα μισά και παραπάνω από αυτά πήγαν προς πληρωμή των δικηγόρων και των νομικών αμοιβών», δήλωσε ο Dennis Kearns. Οι αγωγές κατά της Ford και Chrysler ήταν οι μόνες που τελικά κέρδισε ο Robert Kearns.

Η εμμονή του Kearns με την υπόθεση αυτή και οι ατέρμονες δικαστικές διαμάχες είχαν σημαντική επίπτωση στην οικογενειακή και εργασιακή ζωή του. Η ανέχεια δεν τον εμπόδιζε να απορρίπτει σημαντικές επαγγελματικές προτάσεις, ενώ ήταν διαρκώς απών για τη σύζυγό του (με την οποία χώρισε το 1981) και τα έξι παιδιά του. Παρόλα τα εκατομμύρια που κέρδισε τελικά, η ζωή του ήταν απλή και μετρημένη. 

Ο Kearns που πάλευε με τη νόσο του Alzheimer, πέθανε από καρκίνο του εγκεφάλου το 2005 σε ηλικία 77 ετών. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του οδηγούσε ένα παλιό Ford pick-up του ’78 κι ένα ακόμα παλιότερο Chrysler New Yorker του ’65, που κανένα από τα δυο τους δεν είχε διακοπτόμενη λειτουργία καθαριστήρων...