Με το θερμόμετρο να χτυπά κόκκινο, ένα αυτοκίνητο παρκαρισμένο για ώρες κάτω από τον ήλιο μπορεί να μετατραπεί σε πραγματικό φούρνο. Και η πρώτη σκέψη είναι σχεδόν αυτονόητη: Αν είναι μαύρο, θα ζεσταθεί περισσότερο από ένα λευκό.

Σωστά. Μόνο που η πραγματικότητα είναι λίγο πιο σύνθετη. Διότι άλλο η θερμοκρασία που αναπτύσσει το αμάξωμα κι άλλο εκείνη που τελικά επικρατεί μέσα στην καμπίνα. Η Φυσική δεν αφήνει πολλά περιθώρια αμφισβήτησης. Οι σκούρες επιφάνειες απορροφούν μεγαλύτερο μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας, ενώ οι ανοιχτόχρωμες ανακλούν περισσότερο φως και συνεπώς συσσωρεύουν λιγότερη θερμότητα.

Nαι: το χρώμα του αυτοκινήτου μετράει στον καύσωνα. Δεν είναι όμως ο καθοριστικός παράγοντας για τη θερμοκρασία στην καμπίνα

Σε μετρήσεις υπό τις ίδιες συνθήκες έκθεσης στον ήλιο, η διαφορά ανάμεσα στα δύο άκρα της χρωματικής παλέτας είναι εντυπωσιακή. Η μαύρη επιφάνεια έφτασε τους 62 °C, ενώ το καφέ-πορτοκαλί τους 56 °C και το κόκκινο τους 51 °C. Ακολούθησαν το κίτρινο με 50 °C, το μπλε (!) με 48 °C και το γκρι με 47 °C. Και το λευκό; Σταμάτησε στους 43 °C. Με άλλα λόγια, μεταξύ ενός μαύρου κι ενός λευκού αμαξώματος καταγράφηκε διαφορά 19 ολόκληρων βαθμών Κελσίου.

Ίσως προκαλεί έκπληξη ότι το μπλε βρίσκεται τόσο χαμηλά στην κατάταξη, στους 48 °C. Η εξήγηση είναι ότι η θερμική συμπεριφορά μιας βαφής δεν καθορίζεται μόνο από το πόσο σκούρα φαίνεται στο μάτι, αλλά και από το πόση υπέρυθρη ακτινοβολία ανακλούν οι χρωστικές της. Έτσι, ένα μπλε μπορεί να παραμένει αισθητά ψυχρότερο από το μαύρο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλες οι αποχρώσεις του μπλε συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο.

Επανερχόμενοι λοιπόν, θα μπορούσε λοιπόν κάποιος να συμπεράνει ότι ένα μαύρο αυτοκίνητο είναι αντίστοιχα πιο καυτό και στο εσωτερικό του. Δεν είναι όμως έτσι, καθώς στην καμπίνα η διαφορά περιορίζεται πολύ. Αμερικανική μελέτη που συνέκρινε δύο ίδια αυτοκίνητα, ένα μαύρο κι ένα ασημί, κατέγραψε πολύ μικρότερη διαφορά στη θερμοκρασία του αέρα στο εσωτερικό τους: περίπου 4-5 °C. Καθόλου αμελητέα, ειδικά όταν έξω επικρατεί καύσωνας, αλλά πολύ μακριά από τους σχεδόν 20 °C που μπορεί να χωρίζουν τις εξωτερικές επιφάνειες.

Κι αυτό διότι ο μεγαλύτερος εχθρός της θερμικής άνεσης δεν είναι απαραίτητα το χρώμα του αυτοκινήτου. Είναι τα τζάμια. Μεγάλο μέρος της θερμότητας που εγκλωβίζεται στην καμπίνα προέρχεται από την ηλιακή ακτινοβολία που περνά μέσα από το παρμπρίζ και τις υπόλοιπες γυάλινες επιφάνειες.

Γι' αυτό και παράγοντες όπως η συνολική επιφάνεια των τζαμιών, αλλά και η ίδια η σιλουέτα του αυτοκινήτου, μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικοί. Τα έντονα κεκλιμένα παρμπρίζ και πίσω κρύσταλλα που συναντάμε συχνά σε πιο αεροδυναμικά αμαξώματα έχουν συνήθως μεγαλύτερη επιφάνεια, αυξάνοντας δυνητικά την ποσότητα της ηλιακής ακτινοβολίας που φτάνει στην καμπίνα. Από εκεί και πέρα, ο προσανατολισμός του σταθμευμένου αυτοκινήτου, η ύπαρξη πανοραμικής οροφής, οι θερμικές ιδιότητες των κρυστάλλων, το χρώμα του ταμπλό και των καθισμάτων, αλλά και ένα απλό σκίαστρο στο παρμπρίζ μπορούν να επηρεάσουν τη θερμοκρασία στο εσωτερικό όσο ή ακόμη περισσότερο από το χρώμα του αμαξώματος.

Και στα ηλεκτρικά; Χάνεις αυτονομία επειδή διάλεξες μαύρο; Εδώ το θέμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Σε ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο, κάθε κιλοβατώρα που καταναλώνεται για την ψύξη της καμπίνας προέρχεται από την ίδια μπαταρία που τροφοδοτεί τον κινητήρα. Όσο υψηλότερη είναι λοιπόν η αρχική θερμοκρασία στο εσωτερικό τόσο περισσότερο πρέπει να δουλέψει ο κλιματισμός για να τη φέρει σε ανεκτό επίπεδο. Κατά συνέπεια, ένα ανοιχτόχρωμο αυτοκίνητο μπορεί να χρειαστεί λιγότερη ενέργεια για την αρχική ψύξη της καμπίνας.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένα λευκό ηλεκτρικό θα ταξιδέψει θεαματικά μακρύτερα από ένα μαύρο. Η επίδραση του κλιματισμού στην κατανάλωση μπορεί να γίνει αισθητή σε ακραίες συνθήκες, όμως το μεμονωμένο όφελος που προκύπτει αποκλειστικά από το χρώμα του αμαξώματος παραμένει περιορισμένο. Με απλά λόγια, μην αλλάξεις την παραγγελία σου επειδή φοβάσαι ότι το μαύρο θα σου «φάει» δεκάδες χιλιόμετρα αυτονομίας.

Το ενδιαφέρον είναι ότι, παρά τη συγκεκριμένη συμπεριφορά των χρωμάτων στον ήλιο, οι Ευρωπαίοι εξακολουθούν να ψηφίζουν μαζικά τις ουδέτερες αποχρώσεις. Σύμφωνα με στοιχεία για την ευρωπαϊκή παραγωγή, το 2024 σχεδόν οκτώ στα δέκα αυτοκίνητα ήταν βαμμένα σε αχρωματικές αποχρώσεις: λευκό, μαύρο, γκρι ή ασημί.

Και η τάση δεν φαίνεται να αλλάζει δραματικά. Τα στοιχεία της BASF Color Report for Automotive OEM Coatings για το 2025 δείχνουν περαιτέρω ενίσχυση του μαύρου και του γκρι στην Ευρώπη, την ώρα που λευκό και ασημί υποχώρησαν ελαφρά.

Άρα, ναι: το χρώμα του αυτοκινήτου μετράει στον καύσωνα. Ένα μαύρο αμάξωμα μπορεί κάτω από τις ίδιες συνθήκες να γίνει πολύ θερμότερο από ένα λευκό και αυτή η διαφορά επηρεάζει, σε μικρότερο όμως βαθμό, και την καμπίνα.

Δεν είναι όμως ο καθοριστικός παράγοντας. Αν θέλεις πραγματικά να κρατήσεις χαμηλότερη τη θερμοκρασία, η σκιά, ένα καλό σκίαστρο στο παρμπρίζ και -όπου υπάρχει η δυνατότητα- ο προκλιματισμός κάνουν πολύ μεγαλύτερη διαφορά.

Οπότε, αν το μαύρο είναι το χρώμα που θέλεις, δεν χρειάζεται να το εγκαταλείψεις εξαιτίας του καύσωνα. Απλώς μην το αφήσεις τρεις ώρες καταμεσήμερο στον ήλιο και περιμένεις να μπεις σε ψυγείο.