Ένα Peugeot 505 με στραβωμένο αμάξωμα, σκουριά και εκατοντάδες χιλιάδες χιλιόμετρα στο κοντέρ εξακολουθεί να κινείται στην Αφρική. Και δεν είναι το μόνο.

Υπάρχουν αυτοκίνητα που καταλήγουν στην ανακύκλωση ύστερα από ένα σοβαρό τρακάρισμα. Άλλα αποσύρονται επειδή η επισκευή τους κοστίζει περισσότερο από την αξία τους. Και ύστερα υπάρχει αυτό το Peugeot 505.

Εντυπωσιακή υπενθύμιση μιας εποχής κατά την οποία το τέλος της εργοστασιακής υποστήριξης δεν σήμαινε απαραίτητα και το τέλος του αυτοκινήτου

Η εικόνα του αρκεί για να προκαλέσει ανατριχίλα σε οποιονδήποτε φανοποιό. Το αμάξωμα είναι εμφανώς παραμορφωμένο, η σκουριά έχει εξαπλωθεί σχεδόν παντού, τα πίσω φανάρια έχουν εξαφανιστεί και η πόρτα του πορτμπαγκάζ απλώς… δεν υπάρχει. Κι όμως, το γαλλικό break εξακολουθεί να κινείται.

Το σύντομο video που κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φέρεται να έχει τραβηχτεί κάπου στο Κονγκό, χωρίς περισσότερες πληροφορίες για την ακριβή τοποθεσία ή την ιστορία του αυτοκινήτου. 

Αυτό που φαίνεται πάντως καθαρά είναι ότι το συγκεκριμένο 505 έχει προ πολλού ξεπεράσει οποιαδήποτε έννοια φυσιολογικής φθοράς.

Τα παλιά Peugeot που αρνούνται να πεθάνουν Για δεκαετίες, μοντέλα όπως οι Peugeot 404, 504 και 505, αλλά και παλιές Mercedes-Benz, απέκτησαν σχεδόν μυθική φήμη για την αντοχή τους σε πολλές χώρες της Αφρικής. Αυτοκίνητα σχετικά απλά μηχανικά, εύκολα στην επισκευή και ικανά να συνεχίσουν να δουλεύουν υπό συνθήκες που δύσκολα θα συναντούσαν στην Ευρώπη.

Η εικόνα έχει αλλάξει αισθητά στη Βόρεια Αφρική. Σε χώρες όπως το Μαρόκο και η Αλγερία, οι παλιές Mercedes-Benz 240 και τα Peugeot 504/505 παραχωρούν σταδιακά τη θέση τους σε νεότερα αυτοκίνητα, μεταξύ των οποίων και αρκετά Dacia πρώτης γενιάς, όπως τα Logan και Sandero.

Νοτιότερα όμως, στην υποσαχάρια Αφρική, μπορείς ακόμη να συναντήσεις πραγματικά απομεινάρια μιας άλλης αυτοκινητικής εποχής. Αυτοκίνητα που έχουν γράψει εκατοντάδες χιλιάδες χιλιόμετρα, έχουν επισκευαστεί αμέτρητες φορές και συνεχίζουν να δουλεύουν χάρη σε ανταλλακτικά, πατέντες και πολλή προσωπική εργασία.

Το 505 του video αποτελεί ίσως μια ακραία εκδοχή αυτού του φαινομένου. Η ουρά του βρίσκεται πλέον αισθητά ψηλότερα από το εμπρός μέρος, το αμάξωμα δείχνει παραμορφωμένο και η κατάσταση του αυτοκινήτου θα αρκούσε σε πολλές χώρες για να το κρατήσει οριστικά μακριά από τον δρόμο. Στο Κονγκό, όμως, η Peugeot εξακολουθεί να κάνει αυτό για το οποίο κατασκευάστηκε: Να μετακινείται.

Και οι Toyota έχουν τον δικό τους μύθο Η Peugeot δεν έχει φυσικά το μονοπώλιο στην αφρικανική αυτοκινητική μακροζωία. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είχε καταγραφεί σε ντοκιμαντέρ του 2018 στο Καμερούν, με πρωταγωνίστρια μια Toyota Corolla E90 που χρησιμοποιούνταν ως ανεπίσημο ταξί μεγάλων αποστάσεων.

Η κατάστασή της μαρτυρούσε μια ζωή εκατοντάδων χιλιάδων χιλιομέτρων, πολλά από αυτά πιθανότατα σε δρόμους που δοκιμάζουν καθημερινά αναρτήσεις, πλαίσια και μηχανικά μέρη. Βλάβες υπήρχαν. Οι εκπομπές καυσαερίων δύσκολα θα περνούσαν οποιονδήποτε σύγχρονο ευρωπαϊκό έλεγχο. Η γενικότερη κατάσταση του αυτοκινήτου απείχε πολύ από αυτό που θα χαρακτηρίζαμε ασφαλές ή αποδεκτό με τα σημερινά δεδομένα. Αλλά η Corolla συνέχιζε να κινείται.

Και αυτή ακριβώς είναι η κοινή συνισταμένη πολλών τέτοιων ιστοριών: Τα αυτοκίνητα δεν επιβιώνουν επειδή παραμένουν σε καλή κατάσταση. Επιβιώνουν επειδή μπορούν να επισκευάζονται ξανά και ξανά, ακόμη και όταν οι συνθήκες είναι εξαιρετικά δύσκολες.

Ένα Mercedes-Benz που έγινε πραγματικό υποζύγιο Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η περίπτωση ενός παλιού φορτηγού Mercedes-Benz που είχε καταγραφεί σε άλλο ντοκιμαντέρ στη Μαδαγασκάρη. Το γερμανικό φορτηγό χρησιμοποιούνταν καθημερινά ως κανονικό εργαλείο δουλειάς, διανύοντας μεγάλες αποστάσεις πάνω σε δρόμους που σε αρκετά σημεία δύσκολα άξιζαν αυτόν τον χαρακτηρισμό.

Το πλαίσιο συστρεφόταν πάνω στις ανωμαλίες, το φορτηγό δεχόταν καθημερινή καταπόνηση και η ηλικία του είχε ήδη προ πολλού ξεπεράσει αυτό που οι περισσότεροι Ευρωπαίοι ιδιοκτήτες θα θεωρούσαν φυσιολογική διάρκεια ζωής ενός οχήματος.

Αν εξακολουθεί να κινείται σήμερα, κανείς δεν μπορεί να το γνωρίζει με βεβαιότητα. Η ιστορία του όμως, όπως και εκείνη του Peugeot 505, αναδεικνύει κάτι περισσότερο από την απλή αξιοπιστία ενός συγκεκριμένου μοντέλου.

Θα βλέπουμε Tesla και σύγχρονα Peugeot έτσι το 2050; Τα παλιότερα αυτοκίνητα είχαν ένα σημαντικό πλεονέκτημα όταν έφταναν σε περιοχές όπου η πρόσβαση σε εξειδικευμένα συνεργεία και ανταλλακτικά ήταν περιορισμένη: τη μηχανική απλότητα.

Ένας κινητήρας, ένα κιβώτιο και σχετικά απλό ηλεκτρικό σύστημα μπορούσαν σε πολλές περιπτώσεις να επισκευαστούν τοπικά. Όχι πάντοτε σύμφωνα με τις προδιαγραφές του κατασκευαστή, αλλά αρκετά καλά ώστε το αυτοκίνητο να συνεχίσει να δουλεύει.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ 10+1 Peugeot που έκλεψαν την καρδιά μας [video]

Σήμερα η εικόνα είναι πολύ διαφορετική. Ακόμη και ένα σχετικά προσιτό σύγχρονο αυτοκίνητο διαθέτει δεκάδες ηλεκτρονικές μονάδες ελέγχου, αισθητήρες, συστήματα ασφαλείας, πολύπλοκα δίκτυα επικοινωνίας και λογισμικό. Στα ηλεκτρικά προστίθενται η μπαταρία υψηλής τάσης, τα ηλεκτρονικά ισχύος και η ανάγκη για διαφορετική τεχνική υποστήριξη.

Αυτό δεν σημαίνει ότι τα σημερινά αυτοκίνητα είναι λιγότερο αξιόπιστα ή ότι θα έχουν μικρότερη διάρκεια ζωής. Η σύγχρονη αντιδιαβρωτική προστασία, τα υλικά, η ποιότητα κατασκευής και τα πολύ μεγαλύτερα διαστήματα συντήρησης έχουν εξελιχθεί θεαματικά. Το ερώτημα βρίσκεται αλλού: Όταν ένα σύγχρονο αυτοκίνητο φτάσει στα 30, 40 ή 50 χρόνια, θα μπορεί κάποιος να το κρατήσει ζωντανό με τα μέσα που διαθέτει ένα μικρό συνεργείο στην άλλη άκρη του κόσμου;

Το Peugeot 505 της εικόνας ίσως να μην είναι πλέον ούτε όμορφο ούτε ασφαλές. Και σαφώς δεν αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση ως προς την κατάσταση στην οποία πρέπει να κυκλοφορεί ένα αυτοκίνητο. Αλλά αποτελεί μια εντυπωσιακή υπενθύμιση μιας εποχής κατά την οποία το τέλος της εργοστασιακής υποστήριξης δεν σήμαινε απαραίτητα και το τέλος του αυτοκινήτου.

Και σε ορισμένες γωνιές του κόσμου, φαίνεται πως ένα παλιό Peugeot πεθαίνει μόνο όταν πραγματικά δεν υπάρχει πια κανένας τρόπος να το κάνεις να κινηθεί.