Στον χώρο των θαλάσσιων διασώσεων, ο χρόνος είναι συχνά ο πιο κρίσιμος παράγοντας. Κάθε λεπτό που περνά από τη στιγμή που ένας άνθρωπος βρίσκεται στη θάλασσα μειώνει τις πιθανότητες εντοπισμού και επιβίωσής του, ιδιαίτερα σε δύσκολες καιρικές συνθήκες ή σε νερά χαμηλής θερμοκρασίας.

Με στόχο να δώσει πολύτιμο χρόνο στις ομάδες διάσωσης, ένας Έλληνας ερευνητής στη Δανία συμμετέχει στην ανάπτυξη ενός προηγμένου συστήματος drone που φιλοδοξεί να αλλάξει τα δεδομένα στις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.

Πίσω από το εγχείρημα βρίσκεται ο Δημοσθένης Αγγελής, διδακτορικός ερευνητής στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Δανίας, ο οποίος εργάζεται πάνω σε μια τεχνολογία σχεδιασμένη ειδικά για περιστατικά όπου άνθρωποι κινδυνεύουν στη θάλασσα. Ένα από τα πιο απαιτητικά και σύνθετα σενάρια που καλείται να αντιμετωπίσει η ναυτιλία.

Σύμφωνα με τις δοκιμές που έχουν πραγματοποιηθεί στη Δανία, τόσο σε χερσαίο όσο και σε υδάτινο περιβάλλον το σύστημα πέτυχε ποσοστό εντοπισμού που ξεπερνά το 80%

Όταν ένας επιβάτης ή μέλος πληρώματος πέσει στη θάλασσα, το πλοίο δεν μπορεί να αντιδράσει ακαριαία. Απαιτείται χρόνος για να μειώσει ταχύτητα, να εκτελέσει τους απαραίτητους ελιγμούς και να οργανώσει την επιχείρηση διάσωσης. Στο διάστημα αυτό, ο άνθρωπος μπορεί να έχει μετακινηθεί σημαντικά από το σημείο της πτώσης λόγω των ρευμάτων και του ανέμου, δυσκολεύοντας τον εντοπισμό του.

Ακριβώς σε αυτό το κενό έρχεται να παρέμβει το drone. Με διάμετρο περίπου 2,4 μέτρων, βάρος σχεδόν 25 κιλών και αυτονομία πτήσης που φτάνει τα 30 λεπτά, το σύστημα μπορεί να αναπτυχθεί άμεσα και να ξεκινήσει την αναζήτηση πριν ακόμη ολοκληρωθούν οι διαδικασίες στο πλοίο. Παράλληλα, διαθέτει δυνατότητα μεταφοράς πρόσθετου φορτίου έως και 20 κιλών, ανάλογα με τις επιχειρησιακές συνθήκες.

Η τεχνολογική του «καρδιά» βασίζεται σε έναν συνδυασμό αισθητήρων και αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης. Το drone φέρει συμβατική, υπέρυθρη και θερμική κάμερα, με την τελευταία να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού ή περιορισμένης ορατότητας, καθώς μπορεί να εντοπίσει τη θερμική υπογραφή ενός ανθρώπινου σώματος ακόμη και μέσα στο νερό.

Την ίδια στιγμή, ειδικοί αλγόριθμοι επεξεργάζονται δεδομένα όπως η πορεία του πλοίου, ο χρόνος που έχει μεσολαβήσει από την πτώση, η ένταση του ανέμου και τα θαλάσσια ρεύματα, υπολογίζοντας δυναμικά τα σημεία με τη μεγαλύτερη πιθανότητα εντοπισμού. Με αυτόν τον τρόπο, η αναζήτηση γίνεται πιο στοχευμένη και αποδοτική, αξιοποιώντας στο μέγιστο τον διαθέσιμο χρόνο πτήσης.

Τα πρώτα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Σύμφωνα με τις δοκιμές που έχουν πραγματοποιηθεί στη Δανία, τόσο σε χερσαίο περιβάλλον όσο και στη θαλάσσια περιοχή του Κάτεγκατ μεταξύ Δανίας και Σουηδίας, το σύστημα πέτυχε ποσοστό εντοπισμού που ξεπερνά το 80%. Για τις ανάγκες των δοκιμών χρησιμοποιήθηκε ανθρωποειδές ομοίωμα εξοπλισμένο με θερμαινόμενο γιλέκο, ώστε να προσομοιώνεται ρεαλιστικά η παρουσία ανθρώπου στη θάλασσα.

Η ερευνητική ομάδα εξετάζει ήδη το επόμενο βήμα: τη δυνατότητα μεταφοράς και ρίψης φουσκωτού σωσιβίου εξοπλισμένου με σύστημα GPS. Έτσι, το drone δεν θα περιορίζεται στον εντοπισμό του ναυαγού, αλλά θα μπορεί να του προσφέρει άμεση βοήθεια μέχρι να φτάσουν τα σωστικά μέσα. Σε ψυχρά νερά, όπου η υποθερμία εξελίσσεται γρήγορα, ακόμη και λίγα επιπλέον λεπτά μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικά.

Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, η τεχνολογία βρίσκεται ακόμη σε φάση εξέλιξης. Μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις είναι η ασφαλής προσγείωση του drone σε κινούμενο πλοίο, διαδικασία που απαιτεί εξαιρετική ακρίβεια λόγω της συνεχούς κίνησης του καταστρώματος από τον κυματισμό. Οι ερευνητές αναπτύσσουν λύσεις που θα επιτρέπουν στο σύστημα να προσαρμόζεται σε πραγματικό χρόνο στις μεταβολές του περιβάλλοντος και να ολοκληρώνει την προσγείωση μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα.

Αν οι επόμενες δοκιμές επιβεβαιώσουν τις προσδοκίες, το έργο του Δημοσθένη Αγγελή και της ομάδας του θα μπορούσε να αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα για το μέλλον των θαλάσσιων διασώσεων, φέρνοντας την τεχνητή νοημοσύνη και τα αυτόνομα συστήματα πιο κοντά σε μια αποστολή με πραγματικό κοινωνικό αντίκτυπο: τη διάσωση ανθρώπινων ζωών.