Σε μια γωνιά κάποιου αμαξοστασίου, ανάμεσα σε αγριόχορτα, δύο πορτοκαλί σιλουέτες στέκουν ως σιωπηλοί μάρτυρες μιας εποχής που η τεχνολογία δεν χρειαζόταν μικροτσίπ για να νικήσει το βουνό. 

Πρόκειται για τα θρυλικά Snow-Trac ST4, τα σουηδικά ερπυστριοφόρα που κάποτε αποτελούσαν την αιχμή του δόρατος για τα συνεργεία της ΔΕΗ σε περιόδους ακραίων χιονοπτώσεων. Κατασκευασμένα από την Aktiv στη Σουηδία από το 1957 έως το 1981, τα Snow-Trac δεν ήταν απλώς κάποια ακόμη οχήματα, αλλά ο μόνος τρόπος να φτάσει το ρεύμα και η ελπίδα στα πιο απομονωμένα ορεινά δίκτυα της Ελλάδας.

Η επιλογή δεν ήταν τυχαία: η απλότητα της συντήρησης και η ανθεκτικότητα στις πολικές θερμοκρασίες ήταν ζήτημα επιβίωσης

Με χαρακτηριστικό σχήμα που θυμίζει διασταύρωση ανάμεσα σε VW Beetle και τανκ, αυτά τα μηχανήματα «φορούσαν» έναν αξιόπιστο 4κύλινδρο αερόψυκτο επίπεδο κινητήρα της VW, με απόδοση 36 έως 54 άλογα, ανάλογα με τη χρονιά παραγωγής.

Το μυστικό της επιτυχίας τους κρυβόταν στο σύστημα διεύθυνσης variator. Αντί για τα κλασικά πεντάλ και τους μοχλούς των τρακτέρ, ο οδηγός χρησιμοποιούσε ένα κανονικό τιμόνι αυτοκινήτου, το οποίο ρύθμιζε την ταχύτητα των ερπυστριών μέσω ενός ιμάντα μεταβαλλόμενης σχέσης.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ Χάλασε ο καιρός; Ώρα για το smart fortwo ερπυστριοφόρο [video]

Αυτό επέτρεπε στο Snow-Trac να ελίσσεται με μοναδική ευκολία πάνω σε βαθύ χιόνι, λάσπη ή ακόμα και βάλτους. Παρά το μικρό του μέγεθος (μήκος περίπου 3,7 m), μπορούσε να μεταφέρει έως και επτά άτομα χάρη στα πλαϊνά καθίσματα στην πίσω καμπίνα. Οι φαρδιές λαστιχένιες ερπύστριες του προσέφεραν εξαιρετικά χαμηλή πίεση στο έδαφος (περίπου 0,75 psi), επιτρέποντάς του να κινείται σε μαλακό χιόνι χωρίς να βυθίζεται.

Στις φωτογραφίες, ο παλιός λογότυπος της ΔΕΗ με τον κεραυνό παραμένει ευδιάκριτος, θυμίζοντας τις ηρωικές αναβάσεις των τεχνικών στην Πάρνηθα, το Βέρμιο ή την Πίνδο.

Οι πλατιές ερπύστριες και το χαμηλό κέντρο βάρους τα καθιστούσαν πρακτικά ασταμάτητα. Παρά την εγκατάλειψη σε μια γωνιά της Ριζούπολης, η στιβαρή τους κατασκευή αρνείται να παραδοθεί.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ Τρόλεϊ έπεσε σε κολόνα της ΔΕΗ - Ο οδηγός πιάστηκε στα χέρια με επιβάτη

Σήμερα, σε έναν κόσμο γεμάτο ηλεκτρονικά συστήματα τετρακίνησης, αυτά τα βίνταζ ερπυστριοφόρα φαντάζουν σαν ρομαντικά κειμήλια. 

Όμως, για όσους γνωρίζουν από αυθεντική μηχανολογία, το Snow-Trac παραμένει ο «βασιλιάς του λευκού», περιμένοντας ίσως μια δεύτερη ευκαιρία για να δείξει ότι «η παλιά σχολή» έχει ακόμη πολλά να διδάξει.

Κι αν νομίζετε ότι έχετε ξαναδεί κάπου το Snow-Trac, αλλά χωρίς σήματα της ΔΕΗ, έχετε δίκιο. Το Snow-Trac είναι διάσημο για την εμφάνισή του στην ταινία του Stanley Kubrick «Η Λάμψη», όπου χρησιμοποιείτο για να φτάσει κάποιος στο ξενοδοχείο Overlook.

Περίπου 2.265 μονάδες κατασκευάστηκαν στη Σουηδία, με μερικά επιπλέον κομμάτια να κατασκευάζονται κατόπιν αδείας στη Σκωτία. Σήμερα, είναι ένα ιδιαίτερα περιζήτητο συλλεκτικό αντικείμενο, που εκτιμάται για τη μηχανική του απλότητα και τον ρετρό σχεδιασμό του.