Λάδια, φίλτρα, φρένα και λάστιχα βρίσκονται συνήθως ψηλά στη λίστα συντήρησης κάθε οδηγού. 

Υπάρχει όμως ένα εξάρτημα που συχνά περνά απαρατήρητο, παρότι η αστοχία του μπορεί να καταστρέψει τον κινητήρα μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Ο λόγος για τον ιμάντα χρονισμού. Και αν υπάρχει μία εργασία συντήρησης που δεν επιδέχεται αναβολές, είναι αυτή.

Τι κάνει ο ιμάντας χρονισμού και γιατί είναι τόσο σημαντικός;
Ο ιμάντας χρονισμού συγχρονίζει με απόλυτη ακρίβεια τη λειτουργία του στροφαλοφόρου άξονα με τους εκκεντροφόρους, ώστε βαλβίδες και έμβολα να κινούνται αρμονικά, χωρίς ποτέ να συγκρούονται μεταξύ τους.

Επειδή βρίσκεται προστατευμένος στο εσωτερικό του κινητήρα, δεν είναι ορατός στον οδηγό και δεν υπάρχει κάποια προειδοποιητική ένδειξη στον πίνακα οργάνων που να ενημερώνει για την κατάστασή του. Έτσι, πολλοί ιδιοκτήτες τον ξεχνούν μέχρι να έρθει η στιγμή της αντικατάστασης.

Βέβαια, δεν χρησιμοποιούν όλα τα αυτοκίνητα ιμάντα χρονισμού. Ορισμένοι κινητήρες διαθέτουν μεταλλική καδένα χρονισμού, η οποία έχει σαφώς μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και συχνά δεν απαιτεί προγραμματισμένη αντικατάσταση. Αντίθετα, οι κινητήρες με ελαστικό οδοντωτό ιμάντα χρειάζονται αλλαγή σε συγκεκριμένα χρονικά ή χιλιομετρικά διαστήματα.

Πότε πρέπει να αλλάζει;
Το διάστημα αντικατάστασης καθορίζεται αποκλειστικά από τον κατασκευαστή και διαφέρει ανάλογα με το μοντέλο και τον κινητήρα. Στις περισσότερες περιπτώσεις ισχύει ο κανόνας «όποιο έρθει πρώτο»: είτε συμπληρωθούν τα προβλεπόμενα χιλιόμετρα είτε περάσουν τα αντίστοιχα χρόνια χρήσης.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και ένα αυτοκίνητο που κινείται ελάχιστα δεν εξαιρείται από την αλλαγή, καθώς το καουτσούκ γερνά και με την πάροδο του χρόνου. Η συχνή οδήγηση στην πόλη, οι συνεχείς μικρές διαδρομές, οι υψηλές θερμοκρασίες και η μόνιμη έκθεση του αυτοκινήτου στις καιρικές συνθήκες μπορούν επίσης να επιταχύνουν τη φθορά.

Η αντικατάσταση δεν αφορά μόνο τον ίδιο τον ιμάντα. Οι επαγγελματίες αλλάζουν συνήθως ολόκληρο το κιτ χρονισμού, μαζί με τους τεντωτήρες, τα ρουλμάν και, όπου προβλέπεται, την αντλία νερού που κινείται από τον ίδιο ιμάντα. Πρόκειται για μια πρακτική που μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο νέας και δαπανηρής επισκευής λίγο αργότερα.

Υπάρχουν προειδοποιητικά σημάδια;
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν ενδείξεις όπως σφυρίγματα ή μεταλλικοί θόρυβοι κατά την εκκίνηση, απότομη λειτουργία του κινητήρα ή ίχνη διαρροής λαδιού στην περιοχή του χρονισμού.

Ωστόσο, αυτά τα σημάδια δεν είναι πάντα παρόντα. Σε αρκετούς σύγχρονους κινητήρες ο ιμάντας μπορεί να σπάσει χωρίς καμία προηγούμενη προειδοποίηση, γεγονός που καθιστά ακόμη σημαντικότερη την τήρηση του προγράμματος συντήρησης.

Σε κάθε προγραμματισμένο service αξίζει να ζητάς από το συνεργείο να ελέγχει το ιστορικό αλλαγής του χρονισμού και να καταγράφει την ημερομηνία και τα χιλιόμετρα της τελευταίας αντικατάστασης.

Τι συμβαίνει αν κοπεί ο ιμάντας;
Η θραύση του ιμάντα χρονισμού όσο λειτουργεί ο κινητήρας αποτελεί ένα από τα πιο σοβαρά μηχανικά προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίσει ένα αυτοκίνητο. Στους περισσότερους σύγχρονους κινητήρες, τα έμβολα και οι βαλβίδες κινούνται στον ίδιο χώρο σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. 

Όταν χαθεί ο συγχρονισμός, συγκρούονται μεταξύ τους, προκαλώντας στραβωμένες βαλβίδες, φθορές στα έμβολα και, σε αρκετές περιπτώσεις, ζημιές που καθιστούν οικονομικά ασύμφορη την επισκευή του κινητήρα. Το κόστος μπορεί να ανέλθει σε αρκετές χιλιάδες ευρώ, ενώ η ακινητοποίηση του αυτοκινήτου έρχεται συνήθως χωρίς καμία προειδοποίηση. Αντίθετα, η προληπτική αντικατάσταση του ιμάντα αποτελεί μία από τις πιο οικονομικές επενδύσεις για τη μακροζωία του κινητήρα.

Η σωστή επιλογή είναι η πρόληψη
Η αντικατάσταση του ιμάντα χρονισμού απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό, ακρίβεια και πιστή τήρηση των προδιαγραφών του κατασκευαστή. Γι' αυτόν τον λόγο πρέπει να πραγματοποιείται σε οργανωμένο συνεργείο που μπορεί να αντικαταστήσει ταυτόχρονα όλα τα εξαρτήματα του συστήματος χρονισμού, όταν αυτό προβλέπεται.

Σε μια εποχή όπου το κόστος επισκευής των σύγχρονων κινητήρων αυξάνεται συνεχώς, η τήρηση του προγράμματος αντικατάστασης του ιμάντα χρονισμού δεν αποτελεί υπερβολή αλλά βασική προϋπόθεση αξιοπιστίας. Η έγκαιρη συντήρηση κοστίζει πάντα πολύ λιγότερο από μια εκτεταμένη μηχανική βλάβη, ενώ διατηρεί την αξία του αυτοκινήτου και εξασφαλίζει απρόσκοπτη χρήση για πολλά ακόμη χιλιόμετρα.