Ένα σημαντικό βήμα για την εφαρμογή του Κοινωνικού Leasing στην Ελλάδα έγινε μετά την έγκριση του ελληνικού Κοινωνικού Σχεδίου για το Κλίμα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το σχέδιο, συνολικού ύψους 4,77 δισ. ευρώ έως το 2032, περιλαμβάνει μεταξύ άλλων πρόγραμμα κοινωνικής μίσθωσης ηλεκτρικών αυτοκινήτων για ευάλωτα νοικοκυριά.

Στο επίκεντρο του μέτρου βρίσκεται η δυνατότητα απόκτησης ενός αμιγώς ηλεκτρικού αυτοκινήτου μέσω τετραετούς μίσθωσης, με ιδιαίτερα χαμηλό μηνιαίο κόστος. Σύμφωνα με τον μέχρι σήμερα σχεδιασμό του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, το μίσθωμα δεν θα ξεπερνά τα 150 ευρώ τον μήνα.

Ηλεκτρικό αυτοκίνητο με έως 150 ευρώ τον μήνα: Το Κοινωνικό Leasing περνά πλέον από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση

Το πρόγραμμα έχει συνολικό προϋπολογισμό περίπου 170 εκατ. ευρώ και στόχο να καλύψει περίπου 15.000 ευάλωτα νοικοκυριά σε ολόκληρη τη χώρα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποτυπώνει στο εγκεκριμένο σχέδιο τη δράση ως κοινωνική μίσθωση οχημάτων μηδενικών εκπομπών για 15.000 νοικοκυριά με περιορισμένη πρόσβαση σε οικονομικά προσιτές μεταφορές, με χρηματοδότηση 165,3 εκατ. ευρώ.

Τι προβλέπει το Κοινωνικό Leasing
Η βασική φιλοσοφία του προγράμματος είναι απλή: να μειωθεί δραστικά το κόστος πρόσβασης στην ηλεκτροκίνηση για νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν αυξημένες μεταφορικές ανάγκες και δεν έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν ένα καινούργιο ηλεκτρικό αυτοκίνητο.

Η μίσθωση θα έχει διάρκεια 48 μήνες, ενώ το μηνιαίο μίσθωμα σχεδιάζεται να παραμένει έως τα 150 ευρώ. Τα διαθέσιμα αυτοκίνητα θα προέρχονται από συγκεκριμένη λίστα επιλέξιμων μοντέλων, ώστε το πρόγραμμα να κατευθύνει την ενίσχυση σε οχήματα που πληρούν τις προδιαγραφές και τα οικονομικά όρια της δράσης.

Στον μέχρι σήμερα σχεδιασμό προβλέπεται επίσης αυξημένη ενίσχυση για ευάλωτες οικογένειες στις οποίες υπάρχει μέλος με αναπηρία. Η επιπλέον επιδότηση αναφέρεται σε 1.500 ευρώ, πάνω από τη μέγιστη βασική ενίσχυση των 12.500 ευρώ.

Παράλληλα, έχει προβλεφθεί μέριμνα ώστε ο μισθωτής να μπορεί, υπό τους όρους που θα καθοριστούν από την τελική προκήρυξη, να αποκτήσει το αυτοκίνητο μετά την ολοκλήρωση της περιόδου μίσθωσης. Οι ακριβείς όροι της εξαγοράς, ωστόσο, δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.

Ποιοι θα μπορούν να ενταχθούν
Το Κοινωνικό Leasing απευθύνεται σε ευάλωτα νοικοκυριά και πολίτες που αντιμετωπίζουν μεταφορική φτώχεια, δηλαδή σε περιπτώσεις όπου το κόστος ή η περιορισμένη πρόσβαση στις μεταφορές δημιουργεί σημαντικό πρόβλημα στην καθημερινότητα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι το ελληνικό σχέδιο στοχεύει συνολικά περίπου 1,47 εκατ. ευάλωτους χρήστες μεταφορών, με ιδιαίτερη έμφαση σε περιοχές όπου η πρόσβαση στα μέσα μαζικής μεταφοράς είναι περιορισμένη. Το Κοινωνικό Leasing αποτελεί μία από τις δράσεις που εντάσσονται σε αυτόν τον ευρύτερο σχεδιασμό.

Τα ακριβή εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια για την ένταξη στο Κοινωνικό Leasing δεν έχουν, μέχρι στιγμής, δημοσιευθεί με τη μορφή οριστικής προκήρυξης. Ως εκ τούτου, τα ποσά που κυκλοφορούν ήδη σε δημοσιεύματα δεν θα πρέπει να θεωρούνται οριστικά.

Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αναμένεται να εξειδικεύσει τους όρους συμμετοχής, τον τρόπο αξιολόγησης των αιτήσεων, τα εισοδηματικά όρια και τα δικαιολογητικά που θα απαιτούνται.

Πότε ξεκινούν οι αιτήσεις
Η έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν σημαίνει ότι οι ενδιαφερόμενοι μπορούν ήδη να υποβάλουν αίτηση για ηλεκτρικό αυτοκίνητο.

Το επόμενο βήμα είναι η ενεργοποίηση της δράσης από την ελληνική πλευρά και η δημοσίευση των αναλυτικών όρων εφαρμογής. Στη συνέχεια θα πρέπει να καθοριστούν η διαδικασία υποβολής αιτήσεων, τα κριτήρια επιλογής των δικαιούχων και η λίστα των διαθέσιμων αυτοκινήτων.

Με βάση τον ευρύτερο σχεδιασμό του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα, η Ελλάδα θα μπορεί να ζητήσει την πρώτη πληρωμή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το πρώτο τρίμηνο του 2027, αφού ξεκινήσει η υλοποίηση του σχεδίου και προκύψουν τα πρώτα αποτελέσματα των επενδύσεων.

Συνεπώς, το 2027 αναμένεται να είναι η χρονιά κατά την οποία το Κοινωνικό Leasing θα περάσει από τον σχεδιασμό στην πράξη.

Τι σημαίνουν τα 150 ευρώ τον μήνα
Το ποσό των 150 ευρώ αποτελεί το βασικό στοιχείο που κάνει το πρόγραμμα ιδιαίτερα ενδιαφέρον για την αγορά αυτοκινήτου. Σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος απόκτησης ενός καινούργιου αυτοκινήτου έχει αυξηθεί σημαντικά, η δυνατότητα τετραετούς μίσθωσης ενός ηλεκτρικού οχήματος με ανώτατο μίσθωμα 150 ευρώ τον μήνα μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα για ένα μέρος των καταναλωτών.

Παράλληλα, η κοινωνική μίσθωση δεν αποτελεί απλώς μέτρο ενίσχυσης της αγοράς ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Εντάσσεται στη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή προσπάθεια περιορισμού του κόστους που προκαλεί η μετάβαση σε καθαρότερες μορφές μετακίνησης, ενόψει και της εφαρμογής του νέου συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ETS2 για τα καύσιμα των οδικών μεταφορών και των κτιρίων.

Για την ελληνική αγορά αυτοκινήτου, το Κοινωνικό Leasing έχει επομένως διπλή σημασία. Από τη μία πλευρά, μπορεί να ανοίξει την πόρτα της ηλεκτροκίνησης σε χιλιάδες νοικοκυριά που σήμερα βρίσκονται εκτός αγοράς ηλεκτρικού αυτοκινήτου. Από την άλλη, δημιουργεί μια νέα κατηγορία ζήτησης για μικρά και προσιτά EV, τα οποία θα πρέπει να ανταποκρίνονται στα οικονομικά και τεχνικά όρια που θα θέσει η τελική προκήρυξη.

Το επόμενο μεγάλο βήμα για την ηλεκτροκίνηση
Το ελληνικό Κοινωνικό Σχέδιο για το Κλίμα έχει συνολικό προϋπολογισμό 4,77 δισ. ευρώ, από τα οποία περίπου 3,58 δισ. ευρώ προέρχονται από το ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα και το υπόλοιπο αποτελεί εθνική συμμετοχή. Το σχέδιο περιλαμβάνει συνολικά 25 παρεμβάσεις για την ενέργεια, τη στέγαση και τις μεταφορές.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Κοινωνικό Leasing αποτελεί μία από τις πιο άμεσες παρεμβάσεις για την αυτοκίνηση. Εφόσον οι τελικοί όροι κινηθούν στον μέχρι σήμερα σχεδιασμό, έως 15.000 νοικοκυριά θα αποκτήσουν πρόσβαση σε ένα σύγχρονο ηλεκτρικό αυτοκίνητο με σημαντικά χαμηλότερο κόστος χρήσης και χωρίς το υψηλό αρχικό κεφάλαιο που απαιτεί σήμερα η αγορά ενός EV.

Το μεγάλο ενδιαφέρον πλέον μεταφέρεται στην τελική προκήρυξη. Εκεί θα ξεκαθαρίσουν τα εισοδηματικά κριτήρια, τα περιουσιακά όρια, τα μοντέλα που θα περιλαμβάνονται στη λίστα, τι ακριβώς θα καλύπτει το μίσθωμα και, κυρίως, ποιοι θα έχουν τελικά δικαίωμα να αποκτήσουν ηλεκτρικό αυτοκίνητο με έως 150 ευρώ τον μήνα.