Με μια αιφνιδιαστική κίνηση που προκάλεσε πολιτικό και οικονομικό σεισμό, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης φέρεται να έδωσε εντολή για δραστική μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα, κόβοντάς τον κυριολεκτικά στη μέση. 

Η απόφαση, που σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές ελήφθη αργά το βράδυ της 31ης Μαρτίου, ανακοινώθηκε νωρίς το πρωί της Πρωταπριλιάς, αφήνοντας πολίτες και αγορές να αναρωτιούνται αν πρόκειται για μια ιστορική αλλαγή πολιτικής ή για ένα εξαιρετικά καλοστημένο αστείο. Σύμφωνα με πληροφορίες από το Μέγαρο Μαξίμου, ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου ενημερώθηκαν σε έκτακτη σύσκεψη λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωση. Στη σύσκεψη συμμετείχε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, ο οποίος και ανέλαβε να παρουσιάσει τα βασικά σημεία της πρωτοβουλίας.

Αν η μείωση του ΕΦΚ θα αποτελέσει τελικά μια ουσιαστική ανάσα για τους πολίτες ή θα μείνει στην Ιστορία ως ένα πρωταπριλιάτικο αφήγημα με ισχυρό συμβολισμό, θα φανεί το αμέσως επόμενο διάστημα

Η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι από την 1η Μαΐου 2026 ο ΕΦΚ στα καύσιμα μειώνεται κατά 50%, σε μια προσπάθεια -όπως τονίζεται- να ανακουφιστούν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις από το αυξημένο ενεργειακό κόστος. Συγκεκριμένα, ο φόρος στη βενζίνη μειώνεται από περίπου 0,70 ευρώ ανά λίτρο στα 0,35 ευρώ, στο πετρέλαιο κίνησης από 0,41 ευρώ στα 0,205 ευρώ, ενώ στο πετρέλαιο θέρμανσης η ήδη χαμηλότερη επιβάρυνση περιορίζεται περαιτέρω, οδηγώντας σε επίπεδα που χαρακτηρίζονται ως «ιστορικά χαμηλά».

Με βάση τις πρώτες εκτιμήσεις της αγοράς, οι τιμές στην αντλία αναμένεται να καταγράψουν σημαντική πτώση. Η αμόλυβδη βενζίνη, που έως σήμερα κινείται κατά μέσο στα 2,05  ευρώ ανά λίτρο πανελλαδικά, προβλέπεται να υποχωρήσει περίπου στα 1,60 ευρώ ή και χαμηλότερα, εφόσον δεν υπάρξουν έντονες διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές. Αντίστοιχα, το πετρέλαιο κίνησης εκτιμάται ότι θα μειωθεί από τα 2,12 ευρώ στο επίπεδο των 1,40 ευρώ, ενώ το πετρέλαιο θέρμανσης ενδέχεται να κινηθεί κάτω από τα 1,10 ευρώ ανά λίτρο ενόψει της επόμενης χειμερινής περιόδου.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης φέρεται να δήλωσε ότι «η παρέμβαση αυτή έχει έντονο κοινωνικό πρόσημο, αλλά απαιτεί προσεκτική δημοσιονομική εξισορρόπηση», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συμπληρωματικών μέτρων. Από την πλευρά του, ο Σταύρος Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η μείωση του ΕΦΚ μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού και ενίσχυσης της κατανάλωσης.

Ωστόσο, η απόφαση αυτή έχει άμεσες και σημαντικές επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά. Το οικονομικό επιτελείο καλείται ήδη να προχωρήσει σε αναθεώρηση του κρατικού προϋπολογισμού, καθώς η απώλεια εσόδων από τον ΕΦΚ εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ σε ετήσια βάση. Πηγές του υπουργείου Οικονομικών αναφέρουν ότι εξετάζονται εναλλακτικά σενάρια κάλυψης του δημοσιονομικού κενού, όπως η ανακατανομή δαπανών, η αύξηση εσόδων από άλλες πηγές ή ακόμη και η αξιοποίηση αποθεματικών.

Η αναθεώρηση του προϋπολογισμού αναμένεται να κατατεθεί εντός των επόμενων εβδομάδων στη Βουλή, προκαλώντας έντονη πολιτική αντιπαράθεση. Ορισμένοι οικονομολόγοι εκφράζουν ανησυχία ότι μια τόσο δραστική μείωση φορολογικών εσόδων ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι η τόνωση της κατανάλωσης μπορεί να αντισταθμίσει μέρος των απωλειών.

Από την πλευρά της αγοράς καυσίμων, πρατηριούχοι και εταιρείες εμπορίας εμφανίζονται συγκρατημένα αισιόδοξοι, επισημαίνοντας ότι η τελική επίδραση στις τιμές θα εξαρτηθεί και από εξωγενείς παράγοντες, όπως οι διεθνείς τιμές του αργού πετρελαίου και η ισοτιμία ευρώ-δολαρίου. Παράλληλα, δεν λείπουν οι φωνές που ζητούν αυστηρούς ελέγχους, έτσι ώστε η μείωση του φόρου να περάσει πραγματικά στον καταναλωτή.

Στο πολιτικό πεδίο, τα κόμματα της αντιπολίτευσης αντιμετώπισαν την ανακοίνωση με έντονο σκεπτικισμό, κάνοντας λόγο για «επικοινωνιακό τέχνασμα» και ζητώντας σαφείς εξηγήσεις για τη βιωσιμότητα του μέτρου. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη χρονική συγκυρία της ανακοίνωσης, καθώς δεν είναι λίγοι εκείνοι που υπενθυμίζουν ότι η εξαγγελία έγινε ανήμερα της Πρωταπριλιάς.

Παρά τις αντιδράσεις, η κυβέρνηση επιμένει ότι πρόκειται για μια στοχευμένη πολιτική επιλογή με σκοπό τη στήριξη της κοινωνίας και της οικονομίας σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων. Το αν η μείωση του ΕΦΚ θα αποτελέσει τελικά μια ουσιαστική ανάσα για τους πολίτες ή θα μείνει στην Ιστορία ως ένα πρωταπριλιάτικο αφήγημα με ισχυρό συμβολισμό, θα φανεί το αμέσως επόμενο διάστημα.

Άντε, και καλό μήνα!