Για χρόνια η Ελλάδα βρισκόταν στο επίκεντρο της συζήτησης για τα ανασφάλιστα οχήματα, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για περίπου 500.000 αυτοκίνητα και δίκυκλα χωρίς ασφαλιστική κάλυψη. Ωστόσο, αν υπάρχει μια ευρωπαϊκή χώρα όπου το πρόβλημα έχει πάρει πραγματικά ανησυχητικές διαστάσεις, αυτή είναι η Ιταλία. 

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι ιταλικές αρχές και ασφαλιστικοί φορείς, περίπου 9 εκατομμύρια οχήματα κυκλοφορούν χωρίς ενεργή ασφάλιση. Με στόλο που ξεπερνά τα 47 εκατομμύρια οχήματα, αυτό σημαίνει ότι σχεδόν το 20% δεν διαθέτει ούτε την υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης.

Η Ελλάδα όσο και η Ιταλία στρέφονται πλέον στις ψηφιακές διασταυρώσεις και στην αυτόματη αναγνώριση πινακίδων, ώστε να εντοπίζονται άμεσα τα οχήματα που κυκλοφορούν χωρίς ασφάλιση

Το πρόβλημα στην Ιταλία δεν περιορίζεται στα επιβατικά αυτοκίνητα. Αντίθετα, επεκτείνεται σχεδόν σε κάθε κατηγορία οχημάτων, από μοτοσικλέτες και σκούτερ μέχρι φορτηγά.

Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι η Νάπολη, όπου περίπου 37% των αυτοκινήτων εκτιμάται ότι κυκλοφορούν χωρίς ασφάλιση. Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ακραία στα δίκυκλα, καθώς περισσότερο από 53% των μοτοσικλετών δεν διαθέτει ασφαλιστήριο συμβόλαιο, ενώ στα μοτοποδήλατα το ποσοστό φτάνει ακόμη και το 76%.

Ανάλογα υψηλά ποσοστά καταγράφονται και σε άλλες πόλεις του ιταλικού νότου, ενώ σημαντικό πρόβλημα εμφανίζεται ακόμη και στα βαρέα φορτηγά.

Γιατί συμβαίνει αυτό; Οι Ιταλοί αποδίδουν το φαινόμενο κυρίως στο υψηλό κόστος της ασφάλισης. Σε αρκετές περιοχές της χώρας τα ασφάλιστρα είναι από τα ακριβότερα στην Ευρώπη, οδηγώντας αρκετούς οδηγούς να αναλαμβάνουν το ρίσκο και να κυκλοφορούν χωρίς ασφαλιστική κάλυψη.

Το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος: όσο αυξάνονται τα ανασφάλιστα οχήματα και οι αποζημιώσεις, τόσο ανεβαίνουν τα ασφάλιστρα, γεγονός που ωθεί ακόμη περισσότερους οδηγούς εκτός ασφαλιστικού συστήματος.

Μέχρι πρόσφατα ούτε η Ελλάδα αποτελούσε παράδειγμα προς μίμηση. Οι εκτιμήσεις της ασφαλιστικής αγοράς έκαναν λόγο για περίπου 500.000 ανασφάλιστα οχήματα, ποσοστό που αντιστοιχούσε περίπου στο 8%-10% του στόλου.

Η μεγάλη αλλαγή ήρθε με τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις ανάμεσα στα ασφαλιστήρια συμβόλαια, τα τέλη κυκλοφορίας και το ΚΤΕΟ. Οι πρώτοι έλεγχοι αποκάλυψαν περισσότερα από 100.000 οχήματα χωρίς ενεργή ασφάλιση, με χιλιάδες ιδιοκτήτες να προχωρούν άμεσα στην έκδοση ασφαλιστηρίου προκειμένου να αποφύγουν τα προβλεπόμενα πρόστιμα και τις κυρώσεις.

Σήμερα οι διασταυρώσεις πραγματοποιούνται σε τακτική βάση και η εικόνα έχει βελτιωθεί αισθητά, με την κυβέρνηση να υποστηρίζει ότι το φαινόμενο έχει περιοριστεί σε πολύ χαμηλό επίπεδα.

Η Ελλάδα όσο και η Ιταλία στρέφονται πλέον στις ψηφιακές διασταυρώσεις και στην αυτόματη αναγνώριση πινακίδων, ώστε να εντοπίζονται άμεσα τα οχήματα που κυκλοφορούν χωρίς ασφάλιση. Η διαφορά είναι ότι στην Ελλάδα το σύστημα εφαρμόζεται ήδη σε ευρεία κλίμακα και έχει οδηγήσει σε σημαντική συμμόρφωση, ενώ στην Ιταλία η κυβέρνηση επιχειρεί τώρα να αναπτύξει αντίστοιχους μηχανισμούς ώστε να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα που αφορά εκατομμύρια οδηγούς.

Για χρόνια η Ελλάδα δεχόταν έντονη κριτική για τον μεγάλο αριθμό ανασφάλιστων οχημάτων. Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι η κατάσταση στην Ιταλία είναι πολλαπλάσια σοβαρότερη. Με περίπου 9 εκατομμύρια ανασφάλιστα οχήματα, η γειτονική χώρα αντιμετωπίζει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στην ευρωπαϊκή ασφαλιστική αγορά.

Η ελληνική εμπειρία δείχνει ότι οι συνεχείς ηλεκτρονικές διασταυρώσεις μπορούν να μειώσουν θεαματικά το φαινόμενο. Το ερώτημα είναι αν η Ιταλία θα καταφέρει να ακολουθήσει την ίδια πορεία ή αν θα συνεχίσει να κρατά ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ανασφάλιστων οχημάτων στην Ευρώπη.