Οι Βρυξέλλες πήραν την απόφαση. Στις 4 Μαρτίου 2026, η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσίασε επίσημα τον Industrial Accelerator Act (IAA), ένα θεμελιώδες κείμενο της νέας βιομηχανικής στρατηγικής της Γηραιάς Ηπείρου σε ό,τι αφορά τη βιομηχανική κυριαρχία.

Με την επιβολή κριτηρίων τοπικού περιεχομένου για τα ηλεκτρικά και τα plug-in hybrid, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ελπίζει να προστατεύσει το «Made in Europe» απέναντι στο κύμα ασιατικών μοντέλων. Ο IAA προτείνει ότι το 70% των εξαρτημάτων ενός ηλεκτρικού ή PHEV πρέπει να είναι ευρωπαϊκής προέλευσης για να έχει απρόσκοπτη πρόσβαση στην αγορά και στις δημόσιες επιδοτήσεις.

Μεταξύ 2023 και 2025, σχεδόν οι μισές κινεζικές επενδύσεις στη Βόρεια Αφρική και στη Μέση Ανατολή κατευθύνθηκαν προς το Μαρόκο, σύμφωνα με στοιχεία καταγραφής επενδύσεων

Για τις μπαταρίες, το κείμενο απαιτεί τουλάχιστον τρία βασικά εξαρτήματα να είναι ευρωπαϊκά. Ωστόσο, η έννοια της «Ευρώπης» εδώ ερμηνεύεται αρκετά ευρέως. Το πλαίσιο της συμφωνίας δεν περιορίζεται στα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, αλλά επεκτείνεται και σε χώρες-εταίρους όπως η Νορβηγία, ο Καναδάς και το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι Βρυξέλλες θέλουν να διατηρήσουν κάποιο βαθμό ευελιξίας, διευρύνοντας έτσι το «Made in Europe» προς το «Made with Europe».

«Το μέτρο είναι ανεπαρκές», υποστηρίζει ο Luc Chatel, πρόεδρος της γαλλικής Πλατφόρμας Αυτοκινητοβιομηχανίας (PFA). Εστιάζοντας μόνο στα ηλεκτρικά και στα επαναφορτιζόμενα υβριδικά, το κείμενο αφήνει εκτός τα δύο τρίτα της σημερινής αγοράς.

Ακόμη πιο έντονη είναι η συζήτηση γύρω από τον γεωγραφικό ορισμό του ευρωπαϊκού περιεχομένου.
«Ανοίγοντας το “Made in Europe” σε τρίτες χώρες που έχουν συνάψει ορισμένες συμφωνίες με την ΕΕ (ελεύθερο εμπόριο, τελωνειακή ένωση ή συμφωνίες δημοσίων προμηθειών), η Επιτροπή αποδυναμώνει σημαντικά το μέτρο», τονίζουν οι προμηθευτές της αυτοκινητοβιομηχανίας (CLIFA). Από την πλευρά της, η PFA μιλά ακόμη και για διάλυση της ίδιας της έννοιας της ευρωπαϊκής προτίμησης.

Ενώ το Παρίσι ζητά αυστηρό περιορισμό στα κράτη-μέλη της ΕΕ, το Βερολίνο εμφανίζεται πιο επιφυλακτικό, φοβούμενο εμπορικά αντίποινα από το Πεκίνο, και προτείνει την ένταξη έως και 40 χωρών στο πλαίσιο της συμφωνίας.

Στους διαδρόμους των Βρυξελλών, αλλά και στα επιτελεία των αυτοκινητοβιομηχανιών, ένα όνομα επανέρχεται συνεχώς: το Μαρόκο. Από την πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας σύνδεσης το 2012, τα βιομηχανικά προϊόντα κυκλοφορούν χωρίς δασμούς μεταξύ Μαρόκου και Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μια προνομιακή κατάσταση που θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες για να παρακάμψουν το νέο ευρωπαϊκό προστατευτικό τείχος.

Μεταξύ 2023 και 2025, σχεδόν οι μισές κινεζικές επενδύσεις στη Βόρεια Αφρική και στη Μέση Ανατολή κατευθύνθηκαν προς το Μαρόκο, σύμφωνα με στοιχεία καταγραφής επενδύσεων. Γίγαντες όπως η Gotion High Tech (κατασκευαστής μπαταριών, με τη Volkswagen να κατέχει το 25% του κεφαλαίου), η BTR New Material Group (κάθοδοι μπαταριών) και η Tianyouwei (ηλεκτρονικά αυτοκινήτου) έχουν ήδη εγκατασταθεί ή βρίσκονται σε διαδικασία εγκατάστασης στη χώρα.

«Οι εταιρείες θα επιδιώξουν να βελτιστοποιήσουν τις αλυσίδες παραγωγής τους ώστε να τηρούν τους ευρωπαϊκούς κανόνες, διατηρώντας παράλληλα ανταγωνιστικό κόστος», αναλύει ο Stefan Sipka από το European Policy Centre. Σε αυτό το πλαίσιο, το Μαρόκο γίνεται ένας φυσικός ενδιάμεσος κόμβος.

Οι κινεζικοί όμιλοι ποντάρουν σε μια διπλωματική διαπραγμάτευση μέσω της οποίας το Μαρόκο θα αποκτήσει καθεστώς ισοδυναμίας. Ελπίζουν ότι τα εξαρτήματα που παράγονται, για παράδειγμα, στην Ταγγέρη θα θεωρούνται «Made with Europe».

Με τη μεταφορά μέρους της παραγωγής στρατηγικών εξαρτημάτων (άνοδοι, καθόδοι κ.ά.) στο Μαρόκο, η Κίνα μετακινεί ουσιαστικά ολόκληρα τμήματα της αλυσίδας αξίας στη χώρα. Τα εξαρτήματα αυτά μπορούν στη συνέχεια να εξάγονται στην Ευρώπη. Αφού ενσωματωθούν σε τελική συναρμολόγηση εντός ευρωπαϊκού εδάφους, το όριο του 70% τοπικού περιεχομένου γίνεται πολύ πιο εύκολο να επιτευχθεί.

Απέναντι σε αυτή τη «έξυπνη εξωτερική ανάθεση», η Ευρώπη βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Για τον ευρωβουλευτή Markus Ferber, η απομόνωση δεν αποτελεί λύση. «Η δύναμη της Ευρώπης βρίσκεται στην τεχνολογική της αριστεία. Οι κανόνες πρέπει να είναι φιλόδοξοι, αλλά και ρεαλιστικοί». Αυτό που μένει να αποδειχθεί είναι αν οι Βρυξέλλες μπορούν να αντιμετωπίσουν την πρόκληση της ιχνηλασιμότητας.

Η επιτυχία του IAA θα εξαρτηθεί τελικά από την ικανότητα των 27 κρατών-μελών να ελέγχουν όχι μόνο τα σύνορά τους, αλλά ολόκληρη τη διεθνοποιημένη αλυσίδα αξίας, στην οποία το Μαρόκο φαίνεται πλέον να διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο.